Almanya'da "Gen Z regelt" (Z kuşağı düzenliyor) adlı gençlik inisiyatifinin 31 Ekim Cumartesi günü çağrı yaptığı gösteriler, birçok kentte polisle göstericilerin karşı karşıya gelmesine sahne oldu. Sosyal harcamalardaki kesintileri, artan yaşam maliyetlerini ve hükümetin askerlik düzenlemesini protesto eden gençlere polis biber gazı ve TOMA ile müdahale etti, çok sayıda kişi gözaltına alındı.
Gen Z regelt nedir ve gösteriler nerede yapıldı?
Gen Z regelt, Almanya'da gençlerin örgütlediği bir inisiyatif. İnisiyatif Berlin, Hamburg, Frankfurt, Münih ve Köln'ün de aralarında bulunduğu 30'dan fazla kentte gösteri düzenledi. Eylem çağrısı, Ekim ayı boyunca Alman ve Türk basınında da yer almıştı.
Berlin'de neler yaşandı?
Başkent Berlin'de eylem, Brandenburg Kapısı önünde başladı. Göstericiler daha sonra Rosenthaler Meydanı'nda toplandı ve Prenzlauer Berg semtine yürüdü. Yürüyüş sırasında sis bombası yakıldı, maytap patlatıldı.
Yürüyüş, Prenzlauer Allee tren istasyonu yakınında sona erdi. Burada polis ile göstericiler arasında arbede çıktı. Polis, göstericileri dağıtmak için biber gazı kullandı ve çok sayıda kişiyi gözaltına aldı.
Hamburg, Frankfurt, Köln ve Nürnberg'de durum neydi?
Alman basınındaki haberlere göre Berlin'in yanı sıra Köln, Hamburg, Frankfurt ve Stuttgart'ta da olaylar çıktı. Polis bu kentlerde göstericilere karşı TOMA kullandı. Kent bazında ortaya çıkan tablo şöyle:
- Hamburg: Göstericiler barikatlar kurup bunları ateşe verdi.
- Frankfurt: Polis gösteriyi sonlandırdı, biber gazıyla müdahale etti ve çok sayıda kişiyi gözaltına aldı. Frankfurt polisi, X hesabından yaptığı açıklamada göstericilerin polise taş ve havai fişek attığını, en az bir polisin yaralandığını bildirdi.
- Köln: Bazı göstericilerin yüzlerini kapatması ve havai fişek atması üzerine polis gösteriyi sonlandırdı. Ardından şehir merkezine gitmek isteyen yüzlerce kişiye müdahale edildi.
- Nürnberg: Yaklaşık 2 bin kişinin katıldığı eylemin bitmesinin ardından bir grup yürümeye devam etmek istedi. Polis engel oldu ve yaklaşık 100 kişiyi gözaltına aldı.
Polis, birçok kentte gösterileri helikopter ve insansız hava araçlarıyla takip etti. Gözaltına alınanların toplam sayısı ve haklarındaki işlemler henüz açıklanmadı.
Gösterilere kaç kişi katıldı?
Alman Haber Ajansı DPA'nın, gösterileri düzenleyen inisiyatifin sözcüsüne dayandırdığı habere göre, ülke genelindeki eylemlere 100 binden fazla kişi katıldı. Bu, organizatörün verdiği rakam olup bağımsız bir doğrulaması bulunmuyor.
Berlin'e ilişkin rakamlar ise farklı. Berliner Zeitung'un canlı yayınına göre polis, Brandenburg Kapısı'ndaki kalabalığı önce 2 bin 700, daha sonra yaklaşık 5 bin kişi olarak saydı. İnisiyatif ise Berlin için 10 bin kişiden söz etti.
Gençler neyi protesto ediyor?
Gençler, sosyal harcamalardaki kesintilere, artan yaşam maliyetlerine ve hükümetin askerlik düzenlemesine karşı sokağa çıktı. Eylem çağrılarında eğitim, sağlık ve kültür alanlarındaki tasarruf politikaları ile gelir eşitsizliği de gündeme getirilmişti.
Hükümetin askerlik düzenlemesi ne içeriyor?
Düzenlemeye ilişkin aktarılan bilgilere göre yeni model, asker alımında önce gönüllülüğü esas alıyor. Yeterli personele ulaşılamazsa Federal Meclisin zorunlu askerliğe karar vermesinin yolu açılıyor. Aynı bilgilere göre 18 yaşındaki erkeklerin askerliğe uygunluk ve gönüllülük durumunu bildiren bir form doldurması zorunlu olacak, kadınlar için ise bu uygulama isteğe bağlı kalacak.
Düzenleme, Eylül ayında yaklaşık 100 kentte "Zorunlu Askerliğe Karşı Okul Grevi" çağrısıyla yapılan öğrenci gösterilerinin de başlıca gerekçesiydi.
Polis önceden hazırlık yapmış mıydı?
Alman basınına göre Berlin polisi, eylem çağrısı ile Cadılar Bayramı'nın aynı güne denk gelmesinin gerilim riski taşıdığını değerlendirmişti. Ancak polisin, şiddete yönelik somut bir çağrıya dair bilgisi bulunmadığı aktarıldı. Berlin'de Kurfürstendamm'daki bazı dükkân sahipleri ise vitrinlerini önlem olarak kapattı.
Berlin'de Brandenburg Kapısı'ndaki gösteri öğleden sonra büyük oranda sakin geçti. Gerilim akşam saatlerinde Prenzlauer Berg'de yükseldi.
İnisiyatifin bir sonraki eylemi ne zaman?
Gen Z regelt, bir sonraki eylemini 20 Kasım 2026'da düzenleyeceğini duyurdu. Eylemin yapılacağı kentlere ve programına ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmadı.
