Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) Orta Doğu'daki durumun ele alındığı toplantıda ABD ile İran birbirini ağır sözlerle suçladı. ABD, İran'ı uluslararası deniz güvenliğini baltalamakla itham ederken, İran ABD'yi kendisine karşı yasa dışı bir saldırganlık savaşı yürütmekle suçladı.
BMGK bu toplantı için neden toplandı?
Konsey, Bahreyn'in talebi üzerine "Orta Doğu'daki durum" gündem başlığı altında olağanüstü toplandı. Toplantıdan önce yayımlanan haberlere göre oturumda, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi'nin bilgilendirme yapması bekleniyordu. BM haber servisi, toplantının bölgesel ve deniz güvenliğine yönelik tehditler nedeniyle yapıldığını duyurdu. Aynı kaynak, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine yönelik tehditlerin arttığına dikkat çekti.
ABD, İran'a hangi suçlamaları yöneltti?
ABD'nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Jennifer Locetta, İran'ı ticari gemilere yönelik saldırılar ve Orta Doğu'daki silahlı gruplara verdiği destek yoluyla uluslararası deniz güvenliğini baltalamakla suçladı. Locetta, "İran'ın saldırgan davranışlarını bir kez daha görüşmek üzere buradayız. İran bu konseyi görmezden geliyor." dedi.
Locetta ayrıca Yemen'deki Husileri Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları tırmandırmakla itham etti. ABD'nin bölgesel istikrarı baltalamaya yönelik İran çabalarına karşı Körfez ortaklarının yanında olduğunu söyleyen Locetta, tüm konsey üyelerini barış ve istikrarı desteklemeye, ticari gemilerin güvenliğini korumaya çağırdı.
İran ABD'nin suçlamalarına nasıl yanıt verdi?
İran'ın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Gulamhüseyin Darzi, ABD'yi İran'a karşı yasa dışı bir saldırganlık savaşı başlatmakla suçladı. Darzi, "ABD saldırgandır, mağdur değil" ifadesini kullandı. Washington'ın BM Şartı'nı ve uluslararası hukukun temel ilkelerini ihlal ettiğini savundu.
Darzi, ABD'nin İran'ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini, sivil altyapıyı bombaladığını ve İran halkını yok etmekle tehdit ettiğini öne sürdü. ABD'nin İran'a ders verme ya da onu suçlama konusunda yasal, siyasi veya ahlaki bir dayanağı bulunmadığını söyledi.
İran, Batılı konsey üyelerini nasıl eleştirdi?
Darzi, bazı konsey üyelerinin, özellikle Batılı temsilcilerin, "saldırganları" mağdur, mağdurları ise "saldırgan" olarak göstermeye çalıştığını ileri sürdü. Bu tutumun "bilindik bir çifte standart ve bariz ikiyüzlülük modelini" yansıttığını söyledi.
İran, diplomasiye kapıyı kapattı mı?
İranlı diplomata göre kapatmadı. Darzi, Tahran'ın diplomatik çözümlere yanaşmadığı yönündeki iddiaları reddetti. "İran hiçbir zaman diplomasiye kapıyı kapatmadı" dedi. Darzi ayrıca hiçbir Güvenlik Konseyi kararının, bir üye devleti silahlı saldırı karşısında kendini savunma hakkından mahrum bırakamayacağını belirtti.
İran ABD ve İsrail'e hangi uyarıyı yaptı?
Darzi, ABD veya İsrail'in herhangi bir askerî harekâtının Tahran'dan "acil ve kararlı" bir karşılık göreceğini söyledi.
Bölgedeki gerilimin arka planı ne?
Toplantı, ABD ile İran arasında 2026'da yaşanan savaşın ardından süren gerginlik ortamında yapıldı. Basında yer alan haberlere göre iki taraf arasında müzakere süreci ve Hürmüz Boğazı'ndaki askerî gerilim birlikte sürüyor. Taraflar, boğazın açılması ve ablukanın kaldırılması konusunda farklı koşullar öne sürüyor. Toplantıda konsey üyelerinden ortak bir karar ya da bildiri çıkıp çıkmadığına dair bir bilgi şimdilik paylaşılmadı.
