Birleşmiş Milletler'in (BM) Myanmar'daki insan hakları özel raportörü Kelley Currie, Malezya hükümetine Arakanlı Müslümanlar (Rohingya) dahil Myanmar vatandaşlarını ülkelerine geri göndermeyi durdurma çağrısında bulundu. Currie, Myanmar'daki mevcut koşullarda geri gönderilen kişilerin zulüm ve işkenceyle karşılaşma riskinin çok yüksek olduğunu vurguladı. Currie, Myanmar ordusunun Arakan eyaletinde bir pazarın yakınına düzenlediği ve 50'den fazla sivilin hayatını kaybettiği hava saldırısını da sert dille kınadı.
Malezya kaç kişiyi geri gönderiyor?
Currie'nin açıklamasına göre Malezya, Myanmar'daki askerî yönetimle üzerinde anlaştığı "gönüllü geri dönüş programı" kapsamında aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 5 bin Myanmar vatandaşını geri göndermeye başladı. Elde edilen bilgilere göre Malezya, 1.476 kişiden oluşan ilk grubu 29 Eylül'de geri gönderdi.
Currie Malezya'dan ne istedi?
Currie, "Malezya hükümetini Myanmar vatandaşlarının geri gönderilmesini durdurmaya çağırıyorum" dedi. Currie, Malezya'dan ülkedeki Arakanlı Müslümanlar dahil Myanmarlı mültecilerin durumunu uluslararası hukuktan doğan yükümlülükleri doğrultusunda ele almak için BM ve diğer paydaşlarla iş birliği yapmasını istedi.
Geri göndermeme ilkesi nedir?
Currie, Malezya'nın uluslararası hukuktaki "geri göndermeme" ilkesine uymakla yükümlü olduğunu hatırlattı. Bu ilke, devletlerin hiç kimseyi zulüm, işkence ya da ciddi insan hakları ihlalleriyle karşılaşma riski bulunan bir ülkeye geri göndermemesini öngörüyor.
Arakan'daki hava saldırısında ne oldu?
Currie, Myanmar ordusunun Arakan eyaletinde sivilleri hedef alan son hava saldırısında 50'den fazla sivilin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını belirtti. Kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve ölü sayısının artmasının beklendiğini söyleyen Currie, "Ordunun, sivilleri hedef almak için sabit kanatlı bombardıman uçakları kullanarak gerçekleştirdiği acımasız ve vahşi uluslararası hukuk ihlallerinin normalleştirilmesine ve meşrulaştırılmasına derhal son verilmesi gerekiyor" dedi.
Arakanlı Müslümanlara ne oldu?
Myanmar'ın Arakan eyaletinde 2012'de Budistler ile Müslümanlar arasında çıkan çatışmalarda çoğu Müslüman binlerce kişi hayatını kaybetmişti. Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, 25 Ağustos 2017'de sınır karakollarına düzenlenen saldırıları gerekçe göstererek kitlesel şiddet eylemleri başlattı. BM'ye göre Ağustos 2017'den sonra Bangladeş'e sığınanların sayısı 900 bini aştı. BM ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti "etnik temizlik" ya da "soykırım" olarak nitelendiriyor.
Myanmar'da yönetimde kim var?
Myanmar ordusu, 2020 genel seçimlerinde hile yapıldığı iddialarının ardından 1 Şubat 2021'de darbeyle yönetime el koydu. Ülkede o tarihten bu yana askerî yönetim ile silahlı muhalif gruplar arasında çatışmalar sürüyor.
