Nisan ayından beri süregelen kırılgan ateşkesin gerginliği altında, müzakereler 2026 yılının ortalarına kadar tıkanmış durumda.
Trump, İran'ın karşı tekliflerini “tamamen kabul edilemez" olarak reddetti ve İran'ın "anlaşma yapmak için can attığını” iddia ederken, saldırı hazırlıklarına devam ediyor.
İran haklarında ısrar ediyor ve bölgesel çapta büyük sonuçlar doğuracağı konusunda uyarıda bulunuyor.
Her iki taraf da uzlaşırsa, belki de aşamalı yaptırım hafifletmesiyle sınırlı İran zenginleştirmesi konusunda yeni bir anlaşma mümkün olabilir.
Ancak karşılıklı güvensizlik yüksek.
Trump, İran'ın programını varoluşsal bir tehdit olarak görüyor.
İran ise ABD politikasını rejim değişikliğine yönelik olarak görüyor.
Riskler şunları içeriyor.
• Küresel enerji piyasalarında ve nakliyatta büyük aksama.
• Vekalet savaşları veya doğrudan ABD-İran çatışmaları içeren daha geniş bir savaş.
• İran'da insani maliyetler ve mülteci akışları.
• Tahran'da sertlik yanlılarının güçlenmesi veya istenmeyen rejim çöküşü sonucu kaos.
Trump'ın yaklaşımı, ezici baskının tam ölçekli bir savaşa yol açmadan tavizler getireceğine dair bir kumar.
İran'ın stratejisi ise dayanıklılığa, asimetrik maliyetlere ve siyasi zaman çizelgelerinin uzamasını beklemeye dayanıyor.
Önümüzdeki aylar, diplomasinin galip gelip gelmeyeceğini veya daha fazla askeri müdahalenin kaçınılmaz hale gelip gelmeyeceğini test edecek.
Riskler – nükleer silahların yayılması, bölgesel istikrar ve küresel enerji güvenliği – son derece yüksek.
Devam edelim
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile görüşmelerin devam ettiğini ve önerilerin şunları içerdiğini söyledi:
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması
İran'ın nükleer programı konusunda zaman sınırlı müzakereler
Anlaşmaya yönelik daha geniş bölgesel destek
Mesajı açıktı;
ABD, diplomasiye başarılı olması için her türlü şansı verecek…
Ancak sonsuza dek değil.
“İyi bir anlaşmaya varmayı tercih ederiz.”
“Ya da başka bir şekilde ele almak zorunda kalacağız.”
Baskı devam ediyor.
Askeri seçenek ortadan kalkmadı.
Ve Washington, aşılmaması gereken bir sınır konusunda ısrar ediyor;
İran nükleer silah elde edemez.
