İsveç'te 13 Eylül genel seçiminin ardından hükümeti kurmakla görevlendirilen Merkez Parti lideri Elisabeth Thand Ringqvist, merkez bir hükümet için mecliste yeterli destek bulamadığını açıkladı. Thand Ringqvist, 26 Ekim Pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında görevi Parlamento (Riksdag) Başkanı Andreas Norlen'e iade etti. Böylece seçimden bu yana sürdürülen hükümet kurma çabalarında ikinci isim de sonuç alamadı ve ülkede siyasi tıkanıklık sürüyor.
Thand Ringqvist ne açıkladı?
Thand Ringqvist, meclisteki bütün partilerle görüştüğünü ve görüşmelerin yapıcı bir havada geçtiğini söyledi. Ancak bu temasların merkez bir hükümete meclis desteği sağlamaya yetmediğini belirtti.
Merkez Parti lideri, "Parlamentoda merkezci bir politika için kesinlikle çoğunluk bulunuyor ancak merkezi bir hükümet için gereken parlamenter destek yok. Maalesef parlamentodaki tıkanıklık devam ediyor." ifadelerini kullandı.
Merkez Parti neden Sol Parti ile hükümette yer almıyor?
Thand Ringqvist, partisinin Sol Parti ile aynı hükümette yer almama konusundaki kırmızı çizgisini koruduğunu yineledi. Bu tutum, seçimden bu yana merkez sol blok içinde hükümet kurulmasının önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
Thand Ringqvist ayrıca Sosyal Demokratların tek başına kuracağı bir hükümete destek vermeye hazır olduklarını vurguladı. Bu konuda şunları söyledi: "Sosyal Demokratların tek başına kuracağı bir hükümete yeşil ışık yakmaya hazırdık. Ancak bu durum da Sol Parti ve Yeşiller Partisi tarafından engellendi."
Thand Ringqvist'e görev ne zaman verilmişti?
Meclis Başkanı Norlen, hükümet kurma görevini 19 Ekim'de Thand Ringqvist'e vermişti. İsveç Parlamentosunun resmî açıklamasına göre Thand Ringqvist'ten, meclisin kabul edebileceği bir hükümetin kurulup kurulamayacağını araştırması ve 26 Ekim'e kadar rapor vermesi istenmişti.
Thand Ringqvist, bir haftalık görüşme sürecinin sonunda belirlenen tarihte sonucu açıkladı ve görevi iade etti.
İsveç seçim sonuçlarında hangi blok kaç sandalye aldı?
13 Eylül'deki genel seçimde 349 sandalyeli mecliste, Sosyal Demokratların liderliğindeki merkez sol blok 176 sandalye kazandı. Bu blokta Sosyal Demokratların yanı sıra Merkez Parti, Yeşiller Partisi ve Sol Parti yer alıyor.
Başbakan Ulf Kristersson'un liderliğindeki sağ blok ise 173 sandalyede kaldı. Bu blok, Ilımlı Muhafazakâr Parti, Hristiyan Demokratlar, Liberaller ve mevcut hükümete dışarıdan destek veren İsveç Demokratlarından oluşuyor. Seçimden 99 sandalyeyle en büyük parti olarak Sosyal Demokratlar çıktı.
Merkez sol blok çoğunluğa rağmen neden hükümet kuramıyor?
Merkez sol blok kâğıt üzerinde çoğunluğa sahip olsa da partiler arasındaki derin görüş ayrılıkları ortak bir hükümet formülünü engelliyor. Merkez Parti, Sol Parti'nin yer aldığı bir hükümeti desteklemeyeceğini açıkça söylüyor.
Sol Parti ise uluslararası basına yansıyan açıklamalara göre, desteği karşılığında hükümette bakanlık talep ediyor. Bu iki tutumun uzlaştırılamaması, 176 sandalyelik çoğunluğun bir hükümete dönüşmesini engelliyor.
Magdalena Andersson neden hükümet kuramadı?
Meclis Başkanı Norlen, Sosyal Demokratların lideri Magdalena Andersson'a iki kez hükümet kurma görevi verdi. Koalisyon görüşmelerinden sonuç çıkmayınca Andersson'un başında olacağı bir azınlık hükümeti için mecliste oylama yapılmasına karar verildi.
15 Ekim'deki oylamada Andersson'un başbakanlığına 248 milletvekili karşı, 99 milletvekili ise destek oyu verdi. İsveç sisteminde başbakan adayının reddedilmesi için meclisteki salt çoğunluğun, yani en az 175 milletvekilinin aleyhte oy kullanması gerekiyor. Andersson bu eşiğin çok üzerinde bir ret oyuyla karşılaştı.
Bundan sonra ne olacak?
Norlen, Thand Ringqvist'ten gerekli bilgileri aldığını, sürecin hızlı ilerlemesi için siyasi parti liderleriyle telefonda görüşeceğini söyledi. Meclis Başkanı, sonraki adımları bu görüşmelerin ardından değerlendirecek.
Yeni görevin kime verileceği ve yeni bir başbakanlık oylamasının ne zaman yapılacağı henüz belli değil. Uluslararası basında bir sonraki adayın büyük olasılıkla mevcut Başbakan Ulf Kristersson olacağı değerlendiriliyor. Kristersson'un başarılı olabilmesi için muhalefetten en az bir partinin onu desteklemesi ya da en azından aleyhte oy kullanmaması gerekiyor.
İsveç'te hükümet kurulamazsa erken seçime gidilir mi?
Evet, İsveç anayasasına göre Meclis Başkanının önerdiği başbakan adayı meclisteki oylamada art arda dört kez reddedilirse ülke erken seçime gider. Bu durumda seçimin üç ay içinde yapılması gerekiyor.
Bugüne kadar bu dört hakkın biri, 15 Ekim'de Andersson'un reddedildiği oylamada kullanıldı. Thand Ringqvist'in görevi oylamaya gidilmeden sonuçlandığı için yeni bir hak kaybı yaşanmadı. Geriye üç oylama hakkı kalıyor.
Seçimden bu yana yaşanan süreç nasıl gelişti?
Seçimden bu yana yaşanan gelişmeler kısaca şöyle:
- 13 Eylül: İsveç'te genel seçim yapıldı, merkez sol blok 176 sandalye kazandı.
- 18 Eylül: Magdalena Andersson'a ilk hükümet kurma görevi verildi.
- Ekim başı: Andersson ilk görevi iade etti ve ikinci kez görevlendirildi.
- 13 Ekim: Andersson, meclisin kabul edebileceği bir hükümet kurma koşullarının oluşmadığını bildirdi.
- 15 Ekim: Andersson'un azınlık hükümeti mecliste güvenoyu alamadı.
- 19 Ekim: Görev Merkez Parti lideri Elisabeth Thand Ringqvist'e verildi.
- 26 Ekim: Thand Ringqvist, merkez hükümet için yeterli destek bulamadığını açıklayarak görevi iade etti.
