Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 26 Ekim 2026'da yaptığı yazılı açıklamada Mısır ile ilişkileri güçlendirmeye ve diyaloğu sürdürmeye hazır olduğunu duyurdu. Meclis, bunu iki ülkenin "ortak kaygı ve çıkarlarını dikkate alarak" ve uluslararası hukuka uygun biçimde yapacağını belirtti. Açıklama, Meclisin Türkiye ile 2019'da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onaylamasından ve Kahire'nin bu karara itiraz etmesinden yaklaşık bir hafta sonra geldi.
Libya Temsilciler Meclisi Mısır hakkında ne açıkladı?
Meclis, Libya ve Mısır halklarını birbirine bağlayan, tarihe ve ortak stratejik çıkarlara dayanan "eşsiz" ilişkiler bulunduğunu vurguladı. Açıklamada Meclisin Mısır'ın kaygılarını ve çıkarlarını dikkate aldığı ifade edildi.
Açıklamanın ana mesajı şu cümleyle verildi: "Libya Temsilciler Meclisi, her iki ülkenin stratejik kaygı ve çıkarlarını dikkate alarak karşılıklı saygı ve meşru çıkarların korunması çerçevesinde, uluslararası hukuk ilkelerine uygun olarak, Mısır ile çeşitli alanlarda ikili ilişkileri güçlendirme, işbirliği ve istişareyi genişletme taahhüdünü yinelemektedir."
Açıklamada Libya ve Mısır'ın güvenliği nasıl ilişkilendirildi?
Meclise göre Libya'nın güvenliği ve istikrarı, Mısır'ın güvenliği ve istikrarıyla doğrudan bağlantılı. Bu nedenle iki ülkenin karşı karşıya kaldığı ortak güvenlik sorunlarının çözümü için sürekli işbirliği ve koordinasyon gerektiği vurgulandı.
Libya basınına yansıyan haberlere göre açıklamada bu ortak sorunlar arasında terör, aşırıcılık, organize suç ve sınır güvenliği sayıldı. İki ülke arasında uzun bir kara sınırı bulunuyor. Bu sınırın güvenliği, Libya'daki iç çatışmanın başladığı 2011'den bu yana Kahire'nin öncelikli konuları arasında yer alıyor.
Meclis Mısır'ın Libya politikası hakkında ne dedi?
Temsilciler Meclisi, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin Libya'nın egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği "sarsılmaz desteği" takdir ettiğini bildirdi. Mısır, Libya'daki bölünmüşlük döneminde doğu merkezli yönetimle yakın ilişkiler kurmuştu. Temsilciler Meclisi de bu yönetimin yasama organı olarak görev yapıyor.
Açıklama hangi gelişmelerin ardından geldi?
Mesaj, Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanları konusunda tartışmanın yeniden alevlendiği bir dönemde verildi. Temsilciler Meclisi 20 Ekim'de Türkiye-Libya mutabakatını onaylamış, Mısır ise ertesi gün bu karara tepki göstermişti. Meclisin son açıklamasında Türkiye ya da mutabakat adı geçmiyor. Ancak açıklamada kullanılan "Mısır'ın kaygıları" ve "uluslararası hukuk" ifadeleri, bu gerginliğin ardından Kahire'ye verilen bir güvence mesajı olarak okunuyor.
Libya Temsilciler Meclisi Türkiye mutabakatını ne zaman onayladı?
Meclis, 20 Ekim 2026'da Bingazi'de yaptığı oturumda Türkiye ile Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında 2019'da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat muhtırasını oy birliğiyle onayladı. AA'nın haberine göre Meclis aynı oturumda, iki ülke arasındaki iki mutabakatın onaylanmasını reddeden 2020 tarihli 1 numaralı kararını da oy birliğiyle iptal etti.
Bu karar, yıllarca mutabakata karşı çıkan doğu merkezli Meclisin tutumunda önemli bir değişiklik olarak değerlendirildi.
Mısır mutabakatın onaylanmasına nasıl tepki gösterdi?
Mısır Dışişleri Bakanlığı 21 Ekim'de yaptığı açıklamada mutabakatın "tamamen geçersiz" olduğunu ve hiçbir hukuki sonuç doğurmadığını savundu. Kahire'ye göre Meclisin onayı da Mısır açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmuyor.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, bu tutumu 23 Ekim'de İstanbul'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yaptığı görüşmede de dile getirdi. Mısır basınına göre Kahire, uluslararası hukuk uzmanlarıyla birlikte mutabakata karşı bir hukuki dosya hazırlıyor. Türkiye ise mutabakatın hukuki açıdan tamamen meşru olduğunu savunuyor.
Libya hükümeti Mısır'a ne mesaj verdi?
Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti'nin Başbakanı Abdulhamid Dbeybe, 24 Ekim'de Mısır Genel İstihbarat Başkanı Hasan Reşad ile görüştü. Dbeybe, Akdeniz'deki deniz sınırları ve ekonomik sularla ilgili Mısır'ın kaygılarını diyalog ve ortak koordinasyonla ele almaya hazır olduklarını söyledi. Görüşmede ikili ilişkiler ve ortak çıkarı ilgilendiren konular da ele alındı.
Böylece Libya'daki iki rakip merkez, birkaç gün arayla Kahire'ye benzer bir mesaj vermiş oldu: Mısır'ın kaygıları görmezden gelinmeyecek.
Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatı nedir?
Mutabakat, 27 Kasım 2019'da İstanbul'da Türkiye ile Fayiz es-Serrac liderliğindeki Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalandı. Metin, iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarını belirliyor.
Mısır ve Yunanistan mutabakata en başından beri karşı çıkıyor. İki ülke, 6 Ağustos 2020'de kendi aralarında bir deniz yetki alanları anlaşması imzaladı. Türkiye ise bu anlaşmayı tanımadığını açıkladı. Yunanistan, Türkiye-Libya mutabakatının Girit'in güneydoğusundaki ilan ettiği münhasır ekonomik bölgeyi ihlal ettiğini savunuyor.
