Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın Herson bölgesinde Rus kontrolündeki Oleşki kentine giden yollarda mayın temizleme çalışmalarının sürdüğünü 26 Ekim'de açıkladı. Bakanlığa göre son bir haftada 300'den fazla mayın ve patlayıcı etkisiz hale getirildi. Açıklama, kentte insani operasyon yapılabilmesi için 27 Ekim'de yürürlüğe girecek yerel ateşkesten bir gün önce geldi.
Rusya Savunma Bakanlığı Oleşki hakkında ne açıkladı?
Bakanlık, kentteki durumla ilgili açıklamasında Ukrayna ordusunu Oleşki'ye saldırı düzenlemekle suçladı. Açıklamada, "Ukrayna birlikleri, sivillerin tahliyesini ve malzemelerin ulaştırılmasını engellemek için insansız hava araçlarıyla (İHA) erişim yollarına mayın döşüyor." denildi.
Bakanlık, Rus birliklerinin kente giden yolları temizlemeye devam ettiğini belirterek "Son bir haftada 300'den fazla mayın ve patlayıcı etkisiz hale getirildi." bilgisini paylaştı. Ukrayna tarafının bu iddialara yanıt verip vermediği henüz bilinmiyor.
Rusya'ya göre Oleşki'ye kaç saldırı düzenlendi?
Rusya Savunma Bakanlığı'na göre Kiev yönetimi, 19 Ekim'den bu yana kente 18 topçu ve 120 İHA saldırısı düzenledi. Bu rakamlar yalnızca Rus tarafının açıklamasına dayanıyor, bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. Al Jazeera'nın haberine göre iki taraf da kente erzak ulaşmasını engellemekle birbirini suçluyor.
Oleşki'de ateşkes ne zaman başlıyor?
Ateşkes 27 Ekim Salı günü başlıyor. Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov, Rus kuvvetlerinin Herson cephesinde Moskova saatiyle 04.00'ten itibaren ateşi keseceğini duyurdu. Moskova ile Türkiye aynı saat dilimini kullandığı için bu, Türkiye saatiyle de 04.00'e denk geliyor.
Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı da belirlenen bölgede 27 Ekim'de Kiev saatiyle 03.00'ten itibaren ateşkes uygulanacağını açıkladı. Kiev ile Moskova arasındaki bir saatlik fark nedeniyle iki açıklama aynı ana işaret ediyor.
Ateşkes ne kadar sürecek?
Ateşkesin ne zaman sona ereceği resmî olarak açıklanmadı. Ukrayna İnsan Hakları Komiseri Dmitro Lubinets, Al Jazeera'ya yansıyan açıklamasında yerel ateşkesin birkaç gün süreceğini söyledi. Beyaz Saray'ın 23 Ekim'deki ilk duyurusunda başlangıç tarihi 29 Ekim olarak verilmiş, ancak taraflar daha sonra 27 Ekim'de uzlaştı.
İnsani operasyon nasıl yürütülecek?
Operasyonun ilk adımı kente giden yolun mayınlardan temizlenmesi olacak. Lubinets'e göre önce mayın temizliği yapılacak, ardından yardım ulaştırılacak ve tahliyeler düzenlenecek. Gerasimov da Rus kuvvetlerinin "mühendislik keşfi" yapacağını ve insani yardım konvoyunun kente güvenli şekilde geçişini sağlayacağını açıklamıştı.
Lubinets, operasyonun aşamalı olarak yürütüleceğini ve uygulanmasının oldukça zor olduğunu ifade etti. Ukraynalı yetkili, bu modelin ileride başka insani görevlerde de örnek olabileceğini söyledi.
Oleşki'de kaç kişi yaşıyor?
Al Jazeera'nın aktardığına göre kentte yaklaşık 2 bin kişi kaldı. Savaştan önce Oleşki'nin nüfusu 24 bin civarındaydı. Kentte kalan sakinlerin tahliye sırasında Rusya ya da Ukrayna'daki bir varış noktasını seçebileceği belirtildi.
Rusya İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova, ateşkesin sürmesi ve insani yardım araçlarının güvenle ilerleyebilmesi şartıyla çatışma bölgesinden ayrılmak isteyen herkese güvenli geçiş sağlanacağını söyledi.
Oleşki'de durum neden bu kadar ağır?
Kent, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı saldırının ilk gününde ele geçirildi ve o tarihten bu yana Rus kontrolünde bulunuyor. Dinyeper Nehri'nin sol kıyısındaki Oleşki, Rus güçlerinin Kasım 2022'de Herson kentinden çekilmesinin ardından cephe hattında kaldı. Kent, Haziran 2023'te Kahovka Barajı'nın yıkılmasıyla oluşan selden de büyük zarar görmüştü.
Meduza'nın haberine göre 2026 sonbaharına gelindiğinde kentteki sakinler yiyecek, elektrik ve yeterli sağlık hizmetinden yoksun hale geldi. ABD'nin First Lady'si Melania Trump da kentteki durumu "vahim" olarak nitelendirerek sakinlerin kısıtlı elektrik, mayınlı yollar ve düzenli saldırılarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Oleşki ateşkesine kimler aracılık etti?
Beyaz Saray, ateşkesin sağlanmasında Melania Trump'ın rol oynadığını duyurdu. Trump, temsilcilerinin ateşkes şartlarını belirlemek için Rus ve Ukraynalı yöneticilerle doğrudan çalıştığını açıkladı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Rusya'nın ateşkesi kabul ettiğini doğruladı.
Meduza'nın aktardığına göre Papa 14. Leo da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde insani yardımın ulaştırılması ve sakinlerin güvenli, gönüllü tahliyesi için ateşkes çağrısında bulunmuştu.
Oleşki ateşkesi barış görüşmelerini etkileyecek mi?
Yerel ateşkes, kapsamlı bir barış anlaşması anlamına gelmiyor, yalnızca Herson'daki insani operasyonla sınırlı. Bununla birlikte Kremlin, ABD arabuluculuğundaki görüşmelerin önümüzdeki ay yeniden başlamasını kabul etti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Ukraynalı müzakerecilerin kasımın ilk yarısında Abu Dabi'deki görüşmelere katılacağını doğruladı.
