İzmir Atatürk Lisesi, temelleri 1886 yılında "İzmir Mekteb-i İdadisi" adıyla atılan köklü eğitim kurumu olarak bugün 140. yılında eğitim vermeye devam ediyor. Başbakanlar, genelkurmay başkanları, bakanlar, yazarlar ve şairler yetiştiren okul, Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosya haberinde kuruluşu, yaşadığı dönüşüm ve bugünkü eğitim modeliyle ele alındı.
İzmir Atatürk Lisesi ne zaman ve nerede kuruldu?
Okul, 1880'li yılların ortasında bugün İzmir Valiliği binasının bulunduğu bölgede, 5 yıllık eğitim verecek şekilde kuruldu. Tanzimat'ın açtığı yenileşme hareketlerinin eğitime yansımasıyla paralel olarak açılan okulun eğitim süresi, kuruluşundan birkaç yıl sonra yedi yıla çıkarıldı. Temelleri 1886'ya dayanan kurum, ilk olarak Konak Meydanı'ndaki binada hizmet verdi.
İzmir Atatürk Lisesi'nin eski adları nelerdi?
Okul zaman içinde farklı adlarla eğitim verdi. İzmir Mekteb-i İdadisi, İzmir Mekteb-i Sultanisi, İzmir Birinci Mekteb-i Sultanisi, İzmir Erkek Lisesi ve İzmir Birinci Erkek Lisesi adlarını taşıyan kurum, 1942'de "İzmir Atatürk Lisesi" adını aldı. Bu ad, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün aynı yıl yaptığı ziyaretin ardından gönderdiği telgrafla verildi.
İzmir'in işgalinde okulun rolü ne oldu?
İzmir'in işgal edileceği haberi duyulduğunda vatanseverlerin ilk toplandığı yerlerden biri bu okul oldu. Genç öğretmen Mustafa Necati'nin çağrısıyla okulda Redd-i İlhak Cemiyeti kuruldu. İşgalden önce düzenlenen protesto mitinginin bildirilerini dağıtan sultani öğrencileri, 15 Mayıs 1919'da Yunan birliklerince okuldan çıkarılarak gemilerde ve depolarda gözaltına alındı. Mektep, 1920 yılının kasım ayında kapatıldı.
Okul yeniden nasıl açıldı?
Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasının ardından İzmir Maarif Müdürlüğüne atanan Vasıf Çınar, eski kadroyu kente taşıyarak okulun yeniden açılmasını sağladı. İzmir yangınından kurtulan ender yapılardan olan, Çalgıcıbaşı mevkisindeki neoklasik tarzdaki bina onarıldı ve 1922 yılının ekim ayında öğretime başlandı. Kurum, Cumhuriyet'in ilanından kısa süre önce tüm sultanilerle birlikte liseye dönüştürülerek "İzmir Erkek Lisesi" adını aldı.
Atatürk okulu ziyaret etti mi?
Mustafa Kemal Atatürk, okulu 1925 ve 1931 yıllarında olmak üzere iki kez ziyaret etti. 1 Şubat 1931'deki ziyarette derslikleri gezen Atatürk'ün kara tahta başındaki incelemesi okulun hafızasına kazındı. Okul Müdürü Yasin Hiçyılmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Atatürk'ün ders anlatırken yansıyan karesinin hizmet verdikleri binanın içindeki bir derslikte çekildiğini belirterek bunun okul için büyük önem taşıdığını söyledi.
İzmir Atatürk Lisesi'nden hangi ünlü isimler çıktı?
Okulun eski öğrenci ve öğretmenleri arasında eski başbakanlardan Şemsettin Günaltay ve Şükrü Saracoğlu yer alıyor. Eski genelkurmay başkanlarından Kazım Orbay ve Memduh Tağmaç da okulla anılan isimler arasında. Dört milli eğitim bakanı da bu okulda öğrenim gördü ya da görev yaptı.
Türkiye'nin olimpiyatlarda temsil edilmesini sağlayan ve ülkenin ilk beden eğitimi öğretmenlerini yetiştiren Selim Sırrı Tarcan da listede bulunuyor. Edebiyat dünyasından Halid Ziya Uşaklıgil, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Necati Cumalı ve Ahmet Haşim gibi isimler de okulun mezun ya da öğretmenleri arasında sayılıyor. Okul, bünyesindeki İzmir Eğitim Tarihi Müzesi ile de zengin bir arşive ev sahipliği yapıyor.
İzmir Atatürk Lisesi'nde bugün nasıl bir eğitim veriliyor?
Anadolu Lisesi statüsü kazanan kurum, tarihi geçmişi nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığının özel izniyle adında "Anadolu" ibaresini kullanmıyor. "Özel Program" ve "Proje Uygulayan Eğitim Kurumları" arasında yer alan okul, İngilizce, Almanca ve Fransızca hazırlık sınıflarıyla beş yıllık eğitim modeli uyguluyor. Okul uzun yıllar yalnızca erkek öğrencilere hizmet verdi, daha sonra kız ve erkek öğrencilerin birlikte okuduğu karma eğitime geçildi.
Okulun öğrenci sayısı ve fiziki imkanları neler?
Müdür Hiçyılmaz'ın verdiği bilgiye göre okulda 1200'e yakın öğrenci eğitim görüyor. Okul, kız ve erkek pansiyonlarının da bulunduğu yaklaşık 33 dönümlük kampüste, 9 farklı binada faaliyet gösteriyor. Kampüste 95 öğretmen görev yapıyor. Laboratuvarlar, kütüphane, açık ve kapalı spor alanları ile konferans salonu öğrencilerin kullanımına açık. Öğrenciler gündüzlü eğitimin yanı sıra pansiyon imkanından da yararlanıyor.
Okula öğrenciler nasıl kabul ediliyor, başarı durumu ne?
Hiçyılmaz, öğrencilerin yalnızca İzmir'den değil Türkiye'nin dört bir yanından geldiğini söyledi. Bu yıl merkezi yerleştirmede Fransızca bölümüne yüzde 0,51'lik, İngilizce bölümüne yüzde 0,50'lik ve Almanca bölümüne yüzde 0,20'lik dilimle öğrenci alındığını açıkladı. Müdür Hiçyılmaz, bu yıl 265 öğrencinin mezun olduğunu ve üniversiteye yerleştirmede yüzde 70 başarı sağlandığını kaydetti.
