Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 31 Ekim 2026'da yaptığı açıklamayla üniversitelerde haftanın öne çıkan çalışmalarını duyurdu. Listede sağlık teknolojileri, kimya, yapay zeka uygulamaları, deniz ekosisteminin korunması ve sürdürülebilir tarım alanlarındaki projeler yer aldı. Hitit Üniversitesi'nin yerli glikoz sensörü, açıklamadaki en dikkat çeken çalışma oldu.
YÖK haftanın öne çıkan çalışmaları arasında hangilerini paylaştı?
YÖK'ün paylaştığı çalışmalar altı üniversiteyi kapsıyor. Hitit Üniversitesi'nin glikoz sensörü, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) öncülüğündeki kağıt dedektör projesi ve Boğaziçi Üniversitesi'nin yapay zekayla meme kanseri tespiti çalışması bunların başında geliyor.
Listede ayrıca Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin (ÇOMÜ) ıstakoz salımı, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi'nin (NÖHÜ) silajlık soya denemesi ve Bitlis Eren Üniversitesi'nin bilimsel yayın artışı bulunuyor.
Hitit Üniversitesi'nin yerli glikoz sensörü nedir?
YÖK'e göre sensör, Hitit Üniversitesi'nde 9 yıllık araştırma sonucunda geliştirildi. Ürünün, ithal kan şekeri ölçüm sensörlerine alternatif olması bekleniyor. Buluş Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendi. Şanlıurfa'da TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında düzenlenen ISIF'26 Uluslararası Buluş Yarışması'nda altın madalya aldı.
Sensör malzemesi enzim kullanılmadan, paladyum gibi soy metal özellikleri taşıyan malzemelerden özel bir nano desenleme yöntemiyle üretildi. Neme ve oksitlenmeye karşı dayanıklılığı, uzun raf ömrü ve kullanıcı dostu yapısı öne çıkan özellikleri olarak sıralandı.
Sensör şu an hangi aşamada?
Teknoloji hazırlık seviyesi 4. aşamada olan sensörün laboratuvar ortamında çalıştığı gösterildi. Henüz kişisel kullanıma uygun bir ürün değil. Yeni projeler ve desteklerle yerli ve milli bir prototip glikometreye dönüştürülmesi hedefleniyor.
Yerli kağıt dedektör projesi neyi amaçlıyor?
KSÜ, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), Gebze Teknik Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi işbirliğiyle kimyasal harp maddelerinin tespiti için yerli kağıt dedektör geliştirilmesine yönelik çalışmalar başlatıldı. "Kimyasal Harp Maddesi Nokta Tespit/Teşhisinde Kullanılan Kağıt Dedektörlerin Yerli ve Milli İmkanlarla Geliştirilmesi" başlıklı proje, TÜBİTAK 1007 Programı kapsamında Savunma ve Güvenlik Teknolojileri Araştırma Destek Grubu (SAVTAG) tarafından desteklenmeye değer görüldü.
Hedef, tehlikeli kimyasallarla temas ettiğinde renk değiştirerek hızlı tespite yardımcı olacak taşınabilir bir malzeme üretmek. Yanlış pozitif sonuçların azaltılması, farklı kimyasalların ayırt edilebilmesi ve dedektörlerin nem, sıcaklık gibi çevresel koşullara dayanıklı olması da hedefler arasında.
Dedektörleri kimler kullanabilecek?
Çalışmanın savunma sektörü ile polis, itfaiye ve sivil savunma gibi ilk müdahale birimlerinin kullanımına yönelik olduğu belirtildi. Projenin kimyasal tehlikelerin erken belirlenmesine ve müdahale süreçlerindeki risklerin azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Boğaziçi'nde yapay zekayla meme kanseri tespiti nasıl yapılacak?
Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsü, yapay zekayla meme kanserinin tespitinde radyologlara yardımcı olmayı hedefleyen bir proje yürütüyor. YÖK'ün aktardığına göre çalışma, meme kanserinin görüntüler üzerinden tespit edilmesini ve tanı süreçlerinin kolaylaştırılmasını amaçlıyor. Proje, radyologlara destek olmayı hedefliyor.
ÇOMÜ ıstakozları neden denize bıraktı?
ÇOMÜ Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi'ndeki üretim çiftliğinde yetiştirilen ıstakozlar, 2026 yılı Çanakkale Boğazı salımı kapsamında denize bırakıldı. Üniversitenin akademik ve idari kadrosu, Bilim-1 teknesiyle resif bölgelerine açılarak salımı gerçekleştirdi.
Çalışma her yıl düzenli olarak sürdürülüyor. Amaç, deniz ekosistemini korumak ve gelecek nesillere daha zengin bir deniz yaşamı bırakmak.
Silajlık soya denemesinde ne kadar verim alındı?
NÖHÜ Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin Niğde koşullarında yürüttüğü ikinci ürün silajlık soya denemesinde dekara ortalama 2 bin 485 kilogram hasıl verimi elde edildi. Denemede 19 Haziran'da dört farklı soya çeşidi ekildi.
Çalışmayla mısır silajının protein içeriğinin desteklenmesi ve daha dengeli yem elde edilmesi amaçlanıyor. Soya silajının mısır silajıyla birlikte kullanılması hayvan beslemede protein dengesini destekleyecek. Böylece dışarıdan temin edilen pahalı protein yemlerine duyulan ihtiyacın azalması hedefleniyor.
NÖHÜ'de çiftçilere yönelik ne yapılacak?
NÖHÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Uslu, Çiftçi Eğitim Koordinatörlüğü aracılığıyla çiftçilere bu yeni nesil tarımsal üretim alanlarında eğitim verilmesi için çalışmalara başlandığını belirtti. Uygulamaların bölgede yaygınlaştırılması da planlanıyor.
Bitlis Eren Üniversitesi bilimsel yayın sayısını ne kadar artırdı?
Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ), yılın ilk dokuz ayında Scopus kapsamında 396 yayın gerçekleştirdi. Bu sayı, geçen yılın tamamındaki 291 yayını aştı. Üniversite, önceki yılın toplam yayın sayısının yüzde 136,1'ine ulaştı.
BEÜ, yayın sayısını en fazla artıran üniversiteler sıralamasında 208 üniversite arasında 4. sırada yer aldı. Devlet üniversiteleri arasında ise ilk sırada bulunuyor.
