Reklamı Kapat

Çin-Taliban İlişkisi: Tehdit mi, fırsat mı?

Afganistan’dan ABD ve müttefiklerinin çekilmesi acaba Çin’i nasıl etkiler? Bu soru oldukça ilgi çekici. Nitekim Afganistan jeopolitik açıdan Asya’da önemli bir ülke. Asya’daki güç dengesini, güvenliği ve uluslararası ticareti doğrudan etkileme kapasitesine sahip. Zaten bu nedenle yıllarca süren savaşlara, işgallere ve dış müdahalelere maruz kaldı.

Batılı ülkeler Taliban’a karşı bir bir ateş püskürürken Çin’in Taliban ile dostane ilişkilere hazır olduğunu duyurması önemli bir detaydı. Çin açısından Afganistan paha biçilmez bir coğrafya. O yüzden Pekin yönetiminin Afganistan ile ilişkisini geliştirmesi beklenen bir durum.

Bir defa Çin'in “Yeni İpek Yolu” olarak bilinen “Kuşak ve Yol” projesinde Afganistan önemli bir kavşakta bulunuyor. Özellikle İran ve Pakistan’la kurulacak ticaret ve altyapı projelerinde Afganistan tamamlayıcı bir rol üstleniyor.

Pakistan Taliban’la birlikte ülkede Hindistan’ın etkisinin azalacağını düşünürken İran da Amerika’nın bölgeyi terk etmesinden fazlasıyla memnun. Dolayısıyla üç ülke arasındaki uyum ve iş birliğinden Çin ziyadesiyle hoşnut olacaktır.

Öyle ki bu uyum ve iş birliği hem Orta Asya’da hem de Ortadoğu’da Çin’in ekonomik ve siyasi bağlantılarını kuvvetlendirecektir. Pakistan ayrıca Afganistan üzerinden Orta Asya Cumhuriyetleri ile kuracağı “ekonomik köprü” ile bölgedeki bağlantılarını güçlendirmeyi hedefliyor.

Çin’in bölgedeki en büyük silahı, ülkelerin içişlerine karışmama ilkesine sadakati ve müdahaleci olmayan siyasi tavrı. Dikkat edilecek olursa Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Afganistan’daki gelişmeleri başından beri yakından takip ediyordu.

Bu süreçte Taliban temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirmişti. Hatta bu görüşmelerin birinde “içişlerine karışmama” ilkesi doğrultusunda Taliban’dan Uygur meselesinden uzak durma sözü aldığı söyleniyor. Taliban ile Çin arasındaki hassas dengenin bu noktada inşa edileceği çok açık.

Çin’in “Kuşak ve Yol” projesi kapsamında Afganistan’ın altyapı projeleriyle ve de birkaç trilyon dolar değerinde olduğu tahmin edilen maden rezervleriyle yakından ilgileneceğine dair herhangi bir şüphe söz konusu değil. Nihayetinde Çin’in bölgesel ve küresel emelleriyle Taliban’ın Afganistan’a istikrar ve refah kazandırma stratejisi uyuştuğu müddetçe iki ülke arasındaki ilişkiler pekişerek artacaktır.

Çin’in çıkarları bakımından Afganistan’ın istikrarı önemlidir. Zira istikrarlı ve güvenli bir Afganistan “Kuşak ve Yol” projesinin güvenliğine ve istikrarına kayda değer katkılar sunabilir. Her şeyden önce Çin-Pakistan ve Çin-İran ekonomik koridorunun gelişimi ve başarısı için Afganistan’ın istikrarı neredeyse bir ön koşuldur.

Çin’in Kaşgar şehri ile Gwadar limanı (Pakistan) arasına inşa etmeye çalıştığı ticari rotalar dikkate alındığında Afganistan’ın Çin ile dünya arasındaki ticareti ve alışverişi kolaylaştırmada nasıl bir rol oynayabileceği hemen anlaşılabilir.

Bu süreçte Çin’in Taliban’dan temel beklentisi, Pekin karşıtı radikal unsurlar için Afganistan’ın bir yuvaya veyahut bir üsse dönüşmemesidir. Taliban bunu sağladığı müddetçe Çin de Afganistan’ın kalkınmasına, refahına ve uluslararası tanınmasına destek sağlayacaktır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Doç. Dr. İsmail Şahin - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Diriliş Postası Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Diriliş Postası hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Diriliş Postası editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Diriliş Postası değil haberi geçen ajanstır.

01

Hakikat Güneş - Bölge ülkelerini tanımadan, gerçek sorunları ve bölgedeki bağlantıları bilmeden yazılmış amatör bir yazı.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 03 Eylül 22:54


Anket A Milli Takım Katar'a gidebilir mi?