Türk Eğitim Derneği (TED) Genel Başkanı Selçuk Pehlivanoğlu, eğitim sisteminin yapay zekânın oluşturduğu riskler dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi. TED Edirne Koleji'ni ziyaretinde gazetecilere açıklama yapan Pehlivanoğlu, gençlerin duygusal sorunlarını da yapay zekâya devretmeye başladığına dikkat çekti. Pehlivanoğlu ayrıca Liselere Geçiş Sistemi'nin (LGS) kaldırılması çağrısında bulundu.
Pehlivanoğlu yapay zekâ hakkında ne dedi?
Pehlivanoğlu, yapay zekânın artık yalnızca teknoloji ve iş hayatıyla sınırlı bir konu olmadığını, insanlığın düşünme biçimini, sosyal ilişkilerini ve geleceğini doğrudan etkileyen bir dönüşüm olduğunu söyledi. BM Güvenlik Konseyi'nin yapay zekâ ve uluslararası güvenlik konulu toplantısına dikkat çeken Pehlivanoğlu, yapay zekâ şirketlerinin yöneticilerinin de bu teknolojinin insanlık için ciddi riskler taşıyabileceğini kabul ettiğini belirtti. Pehlivanoğlu, yapay zekânın önemli fırsatlar sunduğunu, ancak toplum olarak gerçek risklerinin iyi değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
"Dijital diktatörlük" ne anlama geliyor?
Pehlivanoğlu, yapay zekânın risklerinden birini "dijital diktatörlük" olarak tanımladı. Pehlivanoğlu'na göre kullanıcıların karşısına çıkan algoritmalar, beğenecekleri düşünülen içerikleri sunarken aslında kişiliklerini yönlendirebiliyor. Pehlivanoğlu, "Sizin önünüze gelen algoritmalar aslında sizin süreçlerinizi yöneten, sizin hoşunuza gideceğini sandığınız ama aslında sizin kişiliğinizi yönlendirebilecek çözümlemeler sonucunda geliyor" dedi. Pehlivanoğlu'nun işaret ettiği ikinci risk ise yapay zekâya aşırı bağımlılığın insanların düşünme ve araştırma becerilerini zayıflatması.
Gençler yapay zekâyı ne için kullanıyor?
Pehlivanoğlu, Stanford Üniversitesi'nin bir araştırmasına atıfta bulunarak dünyada 25 yaş altı 300 milyondan fazla yapay zekâ kullanıcısı olduğunu söyledi. Pehlivanoğlu'na göre gençler yapay zekâyı ödevden çok duygusal ihtiyaçları için kullanıyor. Pehlivanoğlu, "Yalnızlıklarını, sorunlarını ve insani değerlerini makinelere devrediyorlar" dedi. Pehlivanoğlu, Sanayi Devrimi'nde kas gücünün yerini makinelerin aldığını, ancak tarihte ilk kez beynin yaptığı işlerin makinelere devredildiğini vurguladı.
Okullarda yapay zekâ eğitimi nasıl olmalı?
Pehlivanoğlu, yapay zekâ eğitiminin yalnızca teknoloji kullanımını öğretmekle sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. TED bünyesindeki düşünce kuruluşu TEDMEM'in "Yapay Zekâ Ehliyeti" uygulamasına dikkat çeken Pehlivanoğlu, öğrencilerin yapay zekânın riskleri konusunda da bilinçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Pehlivanoğlu'na göre okullarda birkaç yapay zekâ dersi vermek yeterli değil. Pehlivanoğlu, öğretmenlere de kısa süreli uzaktan eğitim programlarıyla gerekli yetkinliklerin kazandırılamayacağını savundu.
Üniversitelerdeki yapay zekâ bölümleri yeterli mi?
Pehlivanoğlu, yeterli akademik kadro ve altyapı oluşturulmadan açılan yapay zekâ bölümlerinin gençlerin beklentilerini karşılamayacağını söyledi. Yapay zekâ alanında uzmanlaşmanın ileri düzey matematik, derin öğrenme ve makine öğrenmesi bilgisi gerektirdiğini belirten Pehlivanoğlu, Türkiye'de bu alanda eğitim verebilecek nitelikli akademisyen sayısının sınırlı olduğunu öne sürdü. Pehlivanoğlu, üniversitelerin diploma veren kurumlar olmaktan çıkıp teknoloji üretimine katkı sağlayacak nitelikli insan kaynağı yetiştirmesi gerektiğini vurguladı.
Pehlivanoğlu neden LGS'nin kaldırılmasını istiyor?
Pehlivanoğlu, Türkiye'deki eğitim sisteminin temel sorunlarından birinin sınav odaklı yaklaşım olduğunu savundu. Öğrencilerin birbirleriyle yarıştırıldığı sıralama sınavları yerine bilgi ve becerilerini ölçen bir sistemle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Pehlivanoğlu, "Çocuklarımızı ölçme sınavına tabi tutmalısınız. Yarış atı gibi sıralama sınavına değil. LGS sınavını hemen kaldırmalısınız" dedi. Pehlivanoğlu, üniversiteye giriş sisteminin de yeniden yapılandırılmasını önerdi.
Eğitim politikalarında süreklilik neden önemli?
Pehlivanoğlu, bakan ya da yönetici değişiklikleriyle eğitim sisteminin yeniden düzenlenmesi anlayışından vazgeçilmesi gerektiğini söyledi. Eğitim politikalarının siyasi tartışmaların dışında tutulması ve uzun vadeli hedeflerle şekillendirilmesi gerektiğini vurgulayan Pehlivanoğlu, eğitimin gelecek kuşaklara karşı en önemli sorumluluklardan biri olduğunu ifade etti.
