Diyarbakır'ın köklü okullarından Ziya Gökalp İlkokulu, 1915'te "Mekteb-i Nisa" adıyla eğitime başladı ve bugün 111 yıllık geçmişiyle hâlâ ders veriyor. Diyarbakır'a özgü bazalt taşından yapılan tarihi bina, günümüzde ilkokul ve ortaokul olarak hizmet veriyor. Okulda şu anda 750 öğrenci eğitim görüyor. Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosyasında okulun tarihi, mezunlarının ve öğretmenlerinin anlatımlarıyla ele alındı.
Ziya Gökalp İlkokulu ne zaman ve nasıl kuruldu?
Okulun binasının inşasına 1910'da başlandı. Osmanlı'nın son döneminde Darülmuallimat adıyla kız öğretmen okulu olarak yapılan bina, 1915'te "Mekteb-i Nisa" adıyla eğitim öğretime açıldı. Kurum, 1928'de ilkokula dönüştürüldü.
Okula Ziya Gökalp'in adı ne zaman verildi?
Okul, ilkokula dönüştürüldüğü 1928'de fikir ve siyaset adamı, şair ve yazar Ziya Gökalp'in adını aldı. Gökalp, Diyarbakır doğumlu bir düşünür olarak biliniyor.
Okul binasında hangi onarımlar yapıldı?
Okul yıllar içinde çeşitli onarım ve düzenlemelerden geçti. 1962'de yapılan kapsamlı onarımda çatı ve ikinci kat döşemeleri değiştirildi. Bu dönemin ardından iki düzenleme daha yapıldı:
- 1966: Okulun doğusunda, belediyeden devralınan otel binası yıkıldı ve alan bahçeye dönüştürüldü.
- 1969: Tarihi binanın güneyine iki katlı bir derslik eklendi.
Okul müdürü Mustafa Bozkuş, dönemsel restorasyonlara rağmen ana binada herhangi bir değişiklik yapılmadığını söyledi.
Okulda bugün kaç öğrenci okuyor?
Okul müdürü Bozkuş'un AA muhabirine verdiği bilgiye göre, ilkokul ve ortaokul bölümlerinde toplam 750 öğrenci eğitim görüyor. Bozkuş, okulun geçmişten bugüne akademik, sanat ve spor alanlarında da başarılar elde ettiğini belirtti.
Bozkuş, okulu şöyle tanımladı: "Okulumuz Diyarbakır'ın orijinal bazalt taşlarından yapıldı ve 111 yıldır kesintisiz eğitim öğretim veren Türkiye'deki ender okullardan biridir."
Okuldan hangi alanlarda tanınmış isimler yetişti?
AA'nın aktardığına göre okuldan siyasetçi, akademisyen, şair, yazar ve gazeteci başta olmak üzere farklı alanlarda tanınmış çok sayıda kişi mezun oldu. Haberde belirli isimler verilmedi. Okulun arşivinde geçmiş dönemlere ait belgeler ve fotoğraflar saklanıyor.
Bozkuş, mezunların okulu zaman zaman ziyaret ettiğini söyledi. Ziyaretçiler anı defterine bakıyor ve eski fotoğraflarını inceliyor. Bozkuş, yurt dışından gelen 80 yaşındaki bir profesör mezunlarının eski fotoğraflarına bakarken gözyaşlarını tutamadığını anlattı.
Eski öğrenciler ve öğretmenler okulu nasıl anlatıyor?
Okulda hem öğrenci hem İngilizce öğretmeni olarak bulunan eğitimci ve yazar İbrahim Evirgen, yaklaşık 50 yıl önce bu okulda okumaya başladığını söyledi. Evirgen, 2000'de okula İngilizce öğretmeni olarak döndüğünü ve 5 yıl görev yaptığını belirtti. Okulun geçmişte kentin en kaliteli ve disiplinli okullarından biri olduğunu, çok nitelikli öğretmenlerin ders verdiğini aktardı.
Evirgen, okulu şu sözlerle anlattı: "Burası sadece bir bina değil, kentin hafızasıdır."
Diyarbakır Kültür, Turizm ve Musiki Derneği Başkanı Kenan Aksu ise 1972'de bu okuldan mezun oldu. Aksu, okulun spor ve kültür alanında dönemin Diyarbakır'ındaki en önemli okullardan biri olduğunu söyledi. Öğretmenlerle tanıştıklarını, sınıfları gezdiklerini ve çok duygulandıklarını dile getirdi.
"Asırlık Mektepler" dosyası nedir?
"Asırlık Mektepler", AA'nın yüz yılı aşkın geçmişi olan okulları ele aldığı dosya haber dizisi. Ziya Gökalp İlkokulu dizinin Diyarbakır'dan gelen bölümü. Okulun hem mimarisi hem de mezun hafızasıyla kentin eğitim tarihine tanıklık ettiği vurgulandı.
