Venezuela'da hükümet kanadı ile muhalefetin bir kesimi, ABD öncülüğünde yürütülen geçiş süreci görüşmelerinin dördüncü turu için masaya oturuyor. Ulusal basına dayanan Anadolu Ajansı haberine göre turda yüksek yargı organının yenilenmesi, seçim tarihinin belirlenmesi ve siyasi tutukluların durumu başta olmak üzere birçok başlığın ele alınması bekleniyor.
Venezuela'daki görüşmeler hangi tarafların katılımıyla yürütülüyor?
Görüşmelerde iki heyet yer alıyor. Hükümet tarafını Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodriguez, muhalefet tarafını ise muhalif siyasetçi Dinorah Figuera yönetiyor. Süreç ABD'nin öncülüğünde ve desteğiyle yürütülüyor. Muhalefetin tamamı masada değil. Aşağıda anlatıldığı gibi Maria Corina Machado'nun ekibi henüz görüşmelere katılmadı.
Dördüncü turda hangi konular ele alınacak?
Beklenen ana başlıklar şunlar:
- Ülkenin en yüksek yargı organının yenilenmesi
- Seçim tarihinin belirlenmesi
- Siyasi tutukluların durumu
- Ulusal Seçim Konseyinin (CNE) yenilenmesi
- Yaklaşık 100 internet sitesine yönelik erişim engelinin kaldırılması
Önceki üç turda hangi konularda anlaşıldı?
Ağustosta başlayan müzakerelerde taraflar, muhalefetin ve insan hakları örgütlerinin hükümetin kontrolünde olduğunu savunduğu Yüksek Adalet Mahkemesinin (TSJ) tamamen yenilenmesinde anlaştı. Yeni yargıçların atanmasıyla 11 Aralık'ta tamamlanması beklenen süreçte adaylık başvuruları sürüyor.
Heyetler ayrıca Nobel Barış Ödüllü muhalif lider Maria Corina Machado gibi siyasetçilere siyasi yasak getirilmesinde kullanılan yasaların gözden geçirilmesini kararlaştırdı. Sivil toplum kuruluşlarının hükümet karşıtlarını ve eleştirenleri suçlamak için kullanıldığını belirttiği "terörizm" tanımı ile ilgili suç hükümlerinin yeniden ele alınması da üzerinde uzlaşılan konular arasında yer aldı.
Venezuela altınları ve kapatılan haber siteleri için ne karara varıldı?
Heyetler, İngiltere Merkez Bankasında (BoE) bulunan Venezuela altınlarının geri alınması konusunda anlaştı. Aralarında İspanyol haber ajansı EFE'nin de bulunduğu, erişime kapatılmış haber sitelerinin yeniden açılması da kararlaştırıldı. Anlaşmanın uygulama takvimi haberde yer almıyor.
Seçimler ne zaman yapılabilir?
Taraflar, çeşitli kesimlerin en önemli taleplerinden biri olmasına rağmen ilk üç turda seçimlerin düzenlenmesi konusunda somut bir uzlaşıya varamadı. Figuera, gelecek yılın sonlarında ya da 2028'in başlarında "adil ve güvenilir seçimler" yapılabileceğini söyledi. Bunun için önce seçim sisteminin yeniden düzenlenmesi ve oy verme sürecinin güvenilirliğinin sağlanması gerektiğini vurguladı.
Ulusal Seçim Konseyi neden tartışma konusu?
CNE, 2024 devlet başkanı seçimlerinde hile iddialarının odağındaydı. Konsey, seçim tutanaklarını yayımlamadan Nicolas Maduro'yu kazanan ilan etmişti. Konseyin yenilenmesi konusunda da henüz bir anlaşma sağlanamadı.
Siyasi tutuklular ve erişim engelleri neden önemli?
Başta siyasi tutuklular olmak üzere tutukluların serbest bırakılması, çözüm bekleyen başlıklar arasında. Yaklaşık 100 internet sitesine yönelik erişim engelinin kaldırılması da aynı şekilde tamamlanmış değil. Bu iki konu, geçiş sürecinin güvenilirliğine ilişkin tartışmaların merkezinde yer alıyor.
Maria Corina Machado görüşmelerde yer alıyor mu?
Machado'nun partisi ve ekibi, şu ana kadar iktidar partisiyle herhangi bir görüşmeye katılmadı. Ancak olası bir diyaloğa kapıyı kapatmış da değiller. Machado, 7 Aralık 2025'te gizlice ayrıldığı ülkesine 25 Ekim'de döndü. Caracas'a konvoy eşliğinde gelen Machado'yu destekçileri karşıladı.
Dönüşünden bu yana muhalif aktivistlerle, siyasi tutuklu yakınlarıyla, üniversite öğrencileriyle ve haziranda yaşanan iki büyük depremden etkilenen vatandaşlarla bir araya geldi.
Machado hakkında yakalama kararı var mı?
Caracas Terör Mahkemeleri, Machado hakkında "terörizm" ve "vatana ihanet" suçlamalarıyla gıyabi yakalama kararı çıkarmıştı. Yaklaşık 10 aylık sürgünün ardından dönen Machado hakkındaki hukuki belirsizlik ve tutuklanma riski sürüyor. Bu suçlamalar henüz yargılama sonucunda kesinleşmiş bir hüküm değil, mahkemenin aldığı karar niteliğinde.
ABD yönetimi sürece nasıl bakıyor?
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Venezuela'nın üzerinde mutabık kalınan takvim çerçevesinde Yüksek Mahkeme ile Ulusal Seçim Konseyinde düzenlemeler yapması ve ardından seçimlere gitmesi gerektiğini söylemişti. Washington'ın bu çağrısı, görüşmelerin hem yargı hem seçim ayağını doğrudan ilgilendiriyor.
