Evde rüzgar türbini ve güneş paneliyle elektrik üretmek, Türkiye'nin yenilenebilir enerji hedefleriyle birlikte daha sık konuşulmaya başladı. Yerli üretici Tumurly'nin Üst Yöneticisi (CEO) Furkan Yazıcı'ya göre, elverişli rüzgar koşullarında 5 kilovatlık bir ev tipi türbin yılda yaklaşık 15 bin kilovatsaat elektrik üretebiliyor. Yazıcı, bu miktarın bir hanenin elektrik tüketimini karşılayabilecek düzeyde olduğunu belirtti. Bu rakamlar üreticinin kendi hesaplamasıdır, bağımsız bir ölçüm sonucu değildir.
Ev tipi rüzgar türbini nedir?
Ev tipi rüzgar türbini, konut ve bahçelerde kullanılabilen küçük ölçekli bir elektrik üretim sistemidir. Büyük rüzgar santrallerinden farklı olarak üretimi doğrudan kullanıcının kendi ihtiyacına yöneliktir. Tumurly gibi üreticiler bu sistemleri güneş panelleriyle ve depolama çözümleriyle birlikte de sunuyor.
Yazıcı'ya göre rüzgar enerjisinin bireysel kullanımı henüz yeterince bilinmiyor. Yazıcı, "İnsanlar çok fazla rüzgar türbininin ev tipi uygulamalarda kullanılabileceğini bilmiyor." dedi.
Evde üretilen elektrik nerelerde kullanılabilir?
Hanelerin ürettiği elektrik aydınlatmanın yanı sıra ısıtmada ve araç şarjında da kullanılabiliyor. Isı pompalarının ve elektrikli araçların yaygınlaşması, hanelerde elektrik kullanımının kapsamını genişletiyor. Yazıcı da bu sistemlerle üretilen elektriğin ısı pompalarının çalıştırılmasında, elektrikli araçların şarjında ve konutların diğer elektrik ihtiyaçlarında kullanılabildiğini aktardı.
Rüzgar türbini geceleri de elektrik üretir mi?
Güneş panellerinden farklı olarak küçük türbinler, yeterli rüzgar olduğunda gece de elektrik üretebiliyor. Yazıcı bunu, rüzgar ve güneşin birlikte kullanılmasının avantajı olarak öne çıkardı. Firma ayrıca rüzgar ve güneşi depolama teknolojisiyle bir araya getiren çözümler geliştirdiğini, artan elektrik fiyatlarıyla birlikte bu sistemlerin daha avantajlı hale geldiğini söyledi.
Türbin her yere kurulabilir mi?
Hayır. Yazıcı, kurulum yerinin üretim açısından belirleyici olduğunu vurguladı. Firma, kullanıcıların konumuna ait geçmiş yılların rüzgar verilerini yazılımlarla değerlendiriyor. Türbinin o noktada verimli çalışıp çalışamayacağını inceleyerek buna göre öneride bulunuyor.
Ev tipi türbinin geri dönüş süresi ne kadar?
Yazıcı, 25 yılı aşan kullanım ömrüne sahip sistemlerin ortalama geri dönüş süresini yaklaşık 4,5 yıl olarak hesapladıklarını söyledi. Elektrik fiyatlarının daha yüksek olduğu bazı pazarlarda bu sürenin 2 yılın altına inebildiğini de ekledi. Süre; kurulum yerine, rüzgar potansiyeline ve elektrik fiyatlarına göre değişiyor. Bu nedenle bireysel yatırım kararından önce yerinde değerlendirme yapılması gerekiyor.
Bu sistemler yalnızca evlerde mi kullanılıyor?
Yazıcı'ya göre küçük ölçekli sistemlerin kullanım alanı konutlarla sınırlı değil. Şebekenin ulaşmadığı bölgelerde, dijital tarım ve sulama sistemlerinde, sahada hızlı elektrik gereken durumlarda ve afetlerde de kullanılabiliyor.
Firma, deprem gibi afetlerde römorkla çekilebilen ve yerinde elektrik üretebilen taşınabilir mobil sistemler tasarladığını açıkladı. Yazıcı, bu sistemlerin acil durumlarda hızlı elektrik sağlamayı amaçladığını belirtti.
Türkiye'nin rüzgar ve güneş hedefleri neler?
Türkiye'nin rüzgar ve güneş enerjisinde toplam kurulu güç hedefi 2035 için 120 bin megavat olarak belirlendi. "Milli Enerji 2040" vizyonuyla bu hedef 2040 için 175 bin megavata çıkarıldı. Yol haritası, üretim kapasitesinin artırılmasının yanında ulaşımdan binalara kadar birçok alanda elektrik kullanımının yaygınlaşmasını öngörüyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın aktardığına göre, 2035 hedefine ulaşmak için YEKA yarışmalarının yanı sıra sanayicilerin ve ticarethanelerin kendi ihtiyaçları için kuracağı santraller, depolamalı güneş ve rüzgar projeleri, çatı GES uygulamaları ve deniz üstü rüzgar projeleri öne çıkıyor.
Yerli üretim ve ihracat durumu ne?
Yazıcı, ürünlerin donanım ve yazılımını kendilerinin ürettiğini belirtti. TÜBİTAK desteğiyle AR-GE'sini yaptıkları ürünleri 42 ülkeye ihraç ettiklerini söyledi. Yazıcı, amacın yüzde 100 yerli üretilen ürünleri maliyet etkin biçimde hem Türkiye'deki hem de dünyadaki kullanıcılara sunmak olduğunu kaydetti.
Yazıcı ayrıca Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşılması için yenilenebilir kaynakların bireysel kullanım alanlarında da etkin biçimde kullanılması gerektiğini ifade etti.
