İran ordusu, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda seyreden bir petrol tankerinin 14 Kasım 2026 sabahı deniz mayınına çarparak alev aldığını duyurdu. İran Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Halkla İlişkiler Birimi'nin açıklamasına göre gemi, yangının ardından durdu. Olay yalnızca İran tarafının açıklamasına dayanıyor ve bağımsız bir kaynaktan doğrulanmış değil.
Hürmüz Boğazı'nda tanker mayına çarptı mı?
İran Deniz Kuvvetleri'ne göre evet. Açıklamada, daha önceki uyarılara rağmen takip ve tanımlama sistemlerini kapatan bir petrol tankerinin boğazın doğusundaki "tehlikeli ve yasak bölgede" ilerlerken deniz mayınına çarptığı belirtildi. Çarpmanın ardından geminin alev aldığı ve durduğu ifade edildi.
Tankerin adı, bayrağı, sahibi ve taşıdığı yük açıklanmadı. Mürettebat durumuna ilişkin de bir bilgi paylaşılmadı. Yaralı ya da can kaybı bildirilmedi.
İran ordusu açıklamasında ne dedi?
Açıklamada, boğazın doğusundaki yasak bölgede seyreden her geminin mayına çarpıp alev alacağı uyarısı yapıldı. İran ordusu, gemi sahiplerinin diğer gemilerin başına gelenleri görmelerine rağmen ABD'ye güvenerek tankerlerini "mayın savaşına" gönderdiğini öne sürdü.
Bu ifadeler İran ordusuna ait. ABD'nin olayla ilgili bir değerlendirmesi, ele alınan kaynaklarda yer almıyor.
Hürmüz Boğazı neden kapalı?
İran, ABD'nin 8 Temmuz'da saldırılarına yeniden başlaması üzerine 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapattı. Tahran yönetimi, belirlediği rota dışından ve izinsiz geçen gemileri hedef alacağı tehdidinde bulunmuştu.
AFP'nin aktardığına göre İran, boğazdan geçmek isteyen gemilerden kendi iznini almalarını istiyor. Bu şartı yerine getirmeyen gemilere saldırdığını söylüyor. Bölgedeki gerilim, ABD ile yürüyen savaşın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Son günlerde benzer olaylar yaşandı mı?
Evet. İran makamları son iki haftada boğazda çok sayıda geminin yandığını ya da patladığını duyurdu ve bunların çoğunu mayına bağladı. Tehran Times'ın aktardığına göre İran Devrim Muhafızları 6 Kasım'da iki petrol tankerinin yasak sularda yandığını açıkladı. İran ordusu ise 7 Kasım'da doğu bölgesinde bir tankerin mayına çarpıp alev aldığını bildirdi.
AFP'ye göre 14 Kasım'da Devrim Muhafızları ile İran ordusu, toplam üç tankerin mayına çarpıp yandığını duyurdu. Devrim Muhafızları'nın açıklamasında iki geminin boğazın güneyinde, radar ve konum sistemlerini kapatarak izinsiz rotadan geçmeye çalışırken infilak ettiği söylendi. Bunlardan birinin süper tanker olduğu belirtildi. Üçüncü tanker ise İran ordusunun açıkladığı, doğudaki bölgede mayına çarpan gemi olarak aktarıldı.
AFP, İran'ın açıkladığı gemilerin kimliklerini veya hangi ülkeye ait olduklarını belirtmediğini kaydetti. Bu nedenle AA'nın aktardığı tankerin, Devrim Muhafızları'nın bildirdiği gemilerden biri olup olmadığı belli değil.
ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki tutumu ne?
AFP'nin aktardığına göre ABD, İran limanlarına deniz ablukası uyguluyor ve boğazı kullanan tankerlere askerî destek sağlıyor. ABD ordusu ise boğazdaki ana rotaları mayınlardan temizlediğini söylüyor.
İran'ın "yasak bölge" iddiası ile ABD'nin rotaların temizlendiği yönündeki açıklaması birbiriyle çelişiyor. Bölgedeki gemilerin hangi rotayı izleyeceği de belirsizliğini koruyor.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan ve küresel petrol ticaretinde kritik rol oynayan bir deniz geçidi. Boğazdaki her güvenlik olayı, enerji nakliyatı ve deniz ticareti açısından yakından izleniyor.
Tankerin kimliği ve olayın ayrıntıları ortaya çıktığında, olayın nakliye maliyetlerine ve enerji piyasalarına etkisi de netleşecek. Şu an için bu yönde doğrulanmış bir veri bulunmuyor.
