ABD'nin, 2000 yılından bu yana taşıdığı "kızamığın ortadan kaldırıldığı ülke" statüsünü kaybettiği öne sürüldü. Wall Street Journal gazetesi, konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde, Pan Amerikan Sağlık Örgütü'nün (PAHO) ülkedeki kızamık vakalarının hızla yayılması üzerine statüyü sonlandırdığını yazdı. Haberin yayımlandığı sırada PAHO'nun konuya ilişkin yayımlanmış resmî bir metnine ulaşılamadı.
ABD kızamık statüsünü kaybetti mi?
Wall Street Journal'a göre evet. Gazete, PAHO'nun ABD'nin "kızamığın ortadan kaldırıldığı ülke" statüsünü sonlandırdığını bildirdi. CNN'in 13 Kasım tarihli haberi de aynı yönde, ABD'nin 26 yıl sonra statüsünü kaybettiğini aktardı. Kararın dayanağı ve resmî duyurusu PAHO'dan ayrıca teyit edilmelidir.
Kızamık eliminasyon statüsü ne anlama geliyor?
Eliminasyon statüsü, bir ülkede kızamığın yerel olarak kesintisiz yayılmadığının, yani vakaların dışarıdan gelen bulaşlarla sınırlı kaldığının kabul edilmesi anlamına geliyor. ABD bu statüyü 2000 yılında elde etmişti. Statü, aşılama oranları ve gözetim sisteminin yeterliliği gibi ölçütlere bağlı olarak izleniyor.
PAHO statüyü hangi ölçüte göre sonlandırıyor?
PAHO'nun çerçevesine göre, yeterli gözetim sistemi varken aynı kızamık virüsü soyunun 12 ay veya daha uzun süre kesintisiz dolaşması durumunda ülke statüsünü kaybediyor. Tartışmanın merkezinde, Ocak 2025'te Teksas'ta doğrulanan vakalar ile sonraki aylarda diğer eyaletlerde görülen salgınların aynı bulaş zincirine ait olup olmadığı yer alıyordu. Konuya ilişkin haberlerde, CDC yönetiminin bu zincirin kesintisiz olduğuna dair epidemiyolojik kanıt bulunmadığını savunduğu aktarılıyor.
ABD'de bu yıl kaç kızamık vakası görüldü?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) verilerine göre ülkede bu yıl 5 bin 400'den fazla kızamık vakası kayıtlara geçti. Bu sayı, 2000'den bu yana görülen en yüksek seviye olarak aktarılıyor. CDC'nin 5 Kasım tarihli güncellemesinde ise doğrulanmış vaka sayısı 5 bin 182 olarak açıklanmıştı. Rakam, 2025'in tamamındaki vaka sayısının iki katından fazla.
Kanada da statüsünü kaybetmişti
Kanada, Kasım 2025'te PAHO'nun değerlendirmesi sonrasında kızamık eliminasyon statüsünü kaybeden ülke oldu. Kanada Halk Sağlığı Ajansı, 12 aydan uzun süren kesintisiz bulaş nedeniyle PAHO tarafından bilgilendirildiğini duyurmuştu. Aynı dönemde ABD'nin statüsü "büyük endişelerle sürdürülüyor" olarak sınıflandırılmıştı.
ABD statüyü yeniden kazanabilir mi?
Evet, ancak bunun için kızamığın ülke içinde kesintisiz yayılımının en az 12 ay boyunca durdurulması gerekiyor. Başka bir deyişle, mevcut salgınlarla bağlantılı bulaşın bir yıl boyunca kesilmesi şart. Uzmanlar, bunun kolay bir süreç olmayacağını belirtiyor.
CDC statünün kaybına nasıl yaklaşıyor?
CDC Başkanı Erica Schwartz, statü kaybedilse bile federal müdahalenin değişmeyeceğini söylemişti. Schwartz'ın sözleri, medya aktarımlarına göre şöyle: "Kızamığın ortadan kaldırılması statüsü Amerikalıları koruyan şey değil. Onları koruyan aşıdır." Bu açıklama PAHO'nun kararı öncesinde yapılmıştı.
Kızamıktan korunmak için ne yapılmalı?
Kızamıktan korunmanın temel yolu, sağlık otoritelerinin önerdiği takvime uygun aşılanma. Aşı durumu, belirtiler ya da temas şüphesi gibi bireysel konularda bir hekime veya aile hekimliğine başvurulması gerekiyor.
