Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, ülkesinin Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na katılımını değerlendirmek üzere görüşmelerin sürdüğünü açıkladı. Şeybani, Bahreyn'de düzenlenen "Manama Diyaloğu 2026" kapsamındaki "Bölgesel Güvenliğin Temelleri" oturumunun açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye ile ilişkilerin siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda üst düzeyde seyrettiğini de belirtti.
Suriye Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na katılacak mı?
Şeybani, katılıma ilişkin kesin bir takvim vermedi. Konuşmasında yalnızca Suriye'nin anlaşmaya katılımını değerlendirmek üzere görüşmelerin devam ettiğini söyledi. Bakan, Suriye'nin sınır ötesi milislere karşı Körfez ülkelerinin ve halklarının yanında yer aldığını da ifade etti.
Şeybani bölgesel güvenliği nasıl tanımladı?
Şeybani, "Bugün hiçbir bölge ülkesi kendi güvenliğini tek başına düşünemez. Basra Körfezi'nin güvenliği, Suriye'nin bölgesel güvenliğinin ayrılmaz bir parçasıdır." dedi. Suudi Arabistan'a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını en güçlü şekilde kınadıklarını belirten Şeybani, "Körfez'in istikrarı, Şam'ın güvenliğinin doğal bir uzantısıdır. Silah, meşruiyetini yalnızca devletin meşruiyetinden alır." ifadelerini kullandı.
Suriye ile Türkiye arasındaki ilişkiler hangi düzeyde?
Şeybani, Türkiye ile ilişkilerin siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda ileri düzeyde olduğunu vurguladı. Bakan, "Suriye ile Türkiye arasındaki ilişkiler siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda seçkin ve ileri düzeydedir. Suriye'nin askeri işbirliği yalnızca Türkiye ile sınırlı değildir. Arap ülkeleriyle de askeri ve güvenlik alanlarında işbirliğimiz bulunmaktadır." dedi.
Suriye'nin komşularıyla ilişkileri nasıl ilerliyor?
Şeybani, komşu ülkelerle ilişkilerin olumlu seyir izlediğini söyledi. Ürdün ile herhangi bir anlaşmazlıklarının bulunmadığını, iki ülke arasında bütünleşmiş bir ilişki olduğunu belirtti. Suriye-Ürdün Yüksek Stratejik Konseyi'nin üçüncü toplantısının gelecek ay yapılacağını da duyurdu.
Sınır güvenliği alanında ise Irak, Lübnan ve Ürdün ile kapsamlı işbirliği yürütüldüğünü bildirdi. Suriye'nin Körfez ülkeleri ve Ürdün ile her türlü saldırıya karşı dayanışma içinde olduğunu da ekledi.
Irak petrolü Banyas üzerinden yeniden sevk edilecek mi?
Şeybani, Irak Başbakanı ile yakın zamanda yaptıkları görüşmede, enerji akışının güvence altına alınması amacıyla petrol sevkiyatının Banyas üzerinden yeniden başlatılması seçeneğini ele aldıklarını söyledi. Bu konuda henüz açıklanmış bir karar ya da takvim bulunmuyor.
Suriye terörle ve kaçakçılıkla mücadelede neler yaptı?
Bakan, kaçakçılıkla mücadelenin bilgi paylaşımı ve operasyonel koordinasyon gerektirdiğini söyledi. Şeybani'ye göre bu işbirliği, devletlerin egemenliğini korurken sivillerin yaşam güvenliğini de sağlıyor.
Şeybani, Suriye'nin DEAŞ'a Karşı Uluslararası Koalisyon'a katıldığını hatırlattı. Ülkenin kuzeydoğusundaki silahlı grupların ulusal devlet kurumlarına entegre edilmesini "tarihi bir adım" olarak niteledi.
Kaç Suriyeli evine döndü?
Şeybani, "3,7 milyondan fazla Suriyeli evine döndü. Bu durum, yeni Suriye'nin doğuşunun açık bir kanıtıdır." dedi. Suriye halkının 14 yıl boyunca zorluklarla karşı karşıya kaldığını belirten bakan, uluslararası desteğin aksamasının bölgesel tehditlerin başka ülkelere yayılmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Suriye'nin yeni bir parlamenter yaşama adım attığını da söyledi.
Şeybani Golan Tepeleri ve Yemen için ne dedi?
Şeybani, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 497 sayılı kararına atıfta bulunarak Golan Tepeleri'nin Suriye toprağı olduğunu vurguladı. Yemen'de son aylarda yaşanan olaylara da değinen bakan, bu ülkenin egemenliğini ve istikrarını yeniden kazanmasını desteklediklerini belirtti.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması nedir?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud, anlaşmayı 7 Ağustos'ta Mekke'de imzaladı.
Anlaşma, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın bölgesel sorunlara bölgesel çözümler geliştirme taahhüdünü yansıtıyor. Üç ülkenin güvenlik ve istikrarı odağına alan ortak stratejik vizyonuna dayanan metin, ortak caydırıcılık ve savunma yoluyla güvenliklerin tahkim edilmesini hedefliyor.
