Gerçek Rakamlar Eski Tahminleri Yıktı Geçti Bugüne kadar yapılan araştırmalar, akıllı sistemlerin ürettiği hurda miktarını hesaplarken genellikle sadece ana işlemcilere ve sunucu birimlerine odaklanıyordu. Ancak çevre örgütü BAN araştırmacıları, bu hayati donanımların bir veri merkezindeki fiziksel ağırlığın sadece yüzde on üçlük bir kısmını temsil ettiğini ortaya çıkardı. Geriye kalan yüzde seksen yedilik devasa bölümü ise soğutma üniteleri, devasa ağ kabloları ve güç dağıtım sistemleri oluşturuyor. Tüm bu yan ekipmanlar hesaba katıldığında, ortaya çıkan çöp miktarının eski varsayımlardan tam kırk ile altmış kat daha fazla olduğu anlaşılıyor. İki bin elli yılına kadar oluşması beklenen altı yüz on yedi milyon tonluk bu yığın, yirmi üç milyon adet büyük nakliye konteynerini doldurabiliyor ve gezegenin çevresini altı tur sarabilecek bir boyuta ulaşıyor.

Çöp Diye Atılan Plastikler MIT Teknolojisiyle Evlerimizin Temeline Dönüşüyor
Çöp Diye Atılan Plastikler MIT Teknolojisiyle Evlerimizin Temeline Dönüşüyor
İçeriği Görüntüle

Hızlı Eskiyen Tesisler ve Yenilenme Maliyeti Standart teknoloji sunucuları ortalama beş ile yedi yıl arasında sorunsuz hizmet verirken, yeni nesil hızlandırıcılar ve özel ekran kartları en fazla iki veya üç yıl içinde miadını dolduruyor. İşin daha da korkutucu boyutu, sadece işlemcileri yenilemenin yeterli olmaması. Geleneksel sistemler beş ile on beş kilovat arası enerji harcarken, gelişmiş algoritmalar için kurulan sistemler elli ile yüz kırk kilovat arası güce ihtiyaç duyuyor. Bu muazzam kapasite artışı, binalardaki soğutma ve elektrik altyapılarının baştan aşağı sökülüp yeniden tasarlanmasını mecburi kılıyor. Sadece yüz megavatlık sıradan bir merkezde bile yaklaşık iki bin yedi yüz ton bakır kablo bulunması, israfın ne denli büyük olduğunu özetliyor.

Kaynak Tüketimi ve Zehir Saçan Hurdalar Bilişim sektöründeki bu agresif dönüşüm, enerji kaynaklarını da inanılmaz bir hızla eritiyor. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki merkezlerin doğal gaz ihtiyacının, kısa bir süre içinde iki büyük ülkenin toplam tüketimini bile geride bırakabileceği tahmin ediliyor. Asıl büyük tehlike ise bu sistemler çöpe dönüştüğünde patlak veriyor. Mevcut durumda dünya genelindeki elektronik hurdaların sadece beşte biri güvenli bir şekilde geri dönüştürülebiliyor.

Küresel Eylem Planı İçin Son Çağrı Geri dönüştürülemeyen devasa hurda yığınları, çoğunlukla yoksul ülkelere yollanıyor veya ilkel yöntemlerle yakılarak cıva, kurşun ve kadmiyum gibi ağır metallerin havaya ve suya karışmasına sebep oluyor. Raporu hazırlayan örgütün kurucusu Jim Puckett, teknoloji devlerinin ve devlet yöneticilerinin bu devasa problem karşısında henüz hiçbir hazırlığı bulunmadığına dikkat çekiyor. Puckett, acilen döngüsel ekonomi modellerine geçilmezse, yaşadığımız teknolojik atılımın insanlık tarihi için geri dönülemez bir zehir tsunamisine dönüşeceği uyarısında bulunuyor.

Muhabir: Berk Küçük