Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon tasfiyesi kapsamında 131 fonun 119'unda 444 bin 987 kişiye toplam 161 milyar lira ödeme yapıldığını açıkladı. Şimşek, Kanal 7 canlı yayınında gündeme ilişkin soruları yanıtlarken bu rakamları paylaştı. Bakan, "Öyle bir anlatılıyor ki sanki fonlardaki her şey kayboldu, bir şey ödenmeyecek, böyle bir şey yok." dedi.
Fon tasfiyesi ne zaman başladı, kaç fon kapsandı?
Şimşek'in anlattığına göre 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fon tasfiye kapsamına alındı. Fonlarda yaklaşık 456 bin tekil müşteri bulunuyor. Yapısı çok bozuk olmayan fonlar olağan tasfiyeye, diğerleri olağanüstü tasfiyeye tabi tutuldu. Şirketlerden 4'ü olağan, 3'ü olağanüstü süreçte yer aldı.
Olağan tasfiyede ne kadar ödeme yapıldı?
Şimşek'e göre 131 fonun 97'si olağan tasfiyeye alındı. Bu kapsamda 94 fonda 55 bin 821 kişiye 68 milyar lira ödendi. Geriye kalan 3 küçük kapalı fonda toplam 37 kişi var ve bu fonların tasfiyesi henüz tamamlanmadı. Bakan, olağan tasfiyedeki fonlarda sürecin yüzde 99,9 oranında bittiğini söyledi.
Şimşek, özellikle para piyasası fonlarında yatırımcıların yalnızca anaparalarını değil getirilerini de aldığını belirtti. Bu durumu "nemasını dahi aldılar" sözleriyle anlattı.
Olağanüstü tasfiyede durum ne?
Olağanüstü tasfiye kapsamındaki 25 fonda cuma günü itibarıyla 415 bin 955 kişiye 93 milyar lira ödendi. Şimşek, tasfiye sürecinde İş Bankası ve Ziraat Bankası'na görev verdiklerini hatırlattı. Olağan ve olağanüstü tasfiyenin toplamı ise 119 fonda 161 milyar liraya ulaştı.
Net yatırım tutarının tamamını alan kaç kişi var?
Bakan, 456 bin kişiden 371 bin 21'inin net yatırım tutarının tamamını aldığını açıkladı. Ödemelerde önceliğin küçük hak sahiplerine verildiğini de belirtti. Şimşek'e göre TBMM'den çıkan kanun kapsamında önce 1 milyon liraya kadar olan alacaklar ödendi. Kaynak oluştukça 1 milyon lira ve üzerindeki alacaklar da ödenecek.
İade ve geri kazanım hesabında ne kadar para var?
TMSF nezdinde oluşturulan iade ve geri kazanım hesaplarında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim oluştu. Şimşek, bunun büyük bölümünün cuma günü itibarıyla fonlara aktarılıp ödendiğini söyledi. Hesapta 2,6 milyar lira nakit duruyor. Bakan, nakit oluştukça ödeme yapmayı sürdürdüklerini belirtti.
Ödemeler bütçeden mi yapılıyor?
Şimşek, bu ödemelerde bütçeden, yani milletin parasından hiçbir şekilde kaynak kullanılmadığının altını çizdi. Süreci yürütürken şeffaflık, etkinlik, adalet ve kamu kaynağının kullanılmaması ilkelerini esas aldıklarını söyledi. Tasfiye kurallarını TBMM'nin belirlediğini, uygulamaya ilişkin tebliğ ve kararları ise Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) verdiğini ifade etti.
Fonlara ilişkin incelemeler ne durumda?
Şimşek'e göre SPK, son yıllarda fonların istismar edildiği veya manipülasyona uğradığı hisselerde de inceleme yapıyor. Bakan, bu incelemeleri hızlandırdıklarını belirtti. SPK'yı güçlendirdiklerini, atamalar yaptıklarını ve Hazine ve Maliye Bakanlığından 25 vergi müfettişini kuruma aktardıklarını söyledi.
Şimşek, incelemelerin bu ayın sonuna kadar büyük oranda tamamlanacağını bildirdi. Piyasayı bozan veya manipülasyona karıştığı belirlenen kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, haksız kazanç elde edenlerden de iade talep edildiğini kaydetti. Suç duyurularının sonucu yargı sürecinde belli olacak.
Şimşek COP31 kapsamında hangi anlaşmaları imzaladı?
Şimşek, Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) marjında çok taraflı kalkınma bankalarının üst yönetimleriyle bir araya geldiklerini söyledi. Görüşmeler sonunda toplam 5,1 milyar dolarlık 10 kredi anlaşması imzalandı. Şimşek, kaynakların tarım, altyapı, sağlık, yenilenebilir enerji ve KOBİ'lere yönlendirileceğini belirtti.
Türkiye'nin kalkınma bankalarındaki konumu nedir?
Şimşek, son üç yılda çok taraflı kalkınma bankalarından 50 milyar doların üzerinde uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana eriştiklerini söyledi. Türkiye'nin Dünya Bankası Grubunda birinci sıraya yükseldiğini, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasında (EBRD) ise son altı yıldır ilk sırada yer aldığını aktardı.
