Michael
Son yılların en çok beklenen, hakkında en çok spekülasyonüretilen ve en çok tartışılan filmi olan; pop müziğin kralıMichael Jackson’ın hayatını beyazperdeye taşıyan Michael,nihayet izleyicinin karşısına çıktı. 2000’lerin başında Training Day (2001) ve Tears of the Sun (2003) ile ses getiren, daha sonra The Equalizer serisi, Southpaw (2015), The MagnificentSeven (2016), Emancipation (2022) gibi geniş yelpazede filmlere imza atan, özellikle aksiyon ve gerilim sinemasında adından söz ettiren yönetmen Antoine Fuqua; kamerasını bu kez popüler kültürün en gizemli figürlerinden birine, Michael Jackson’a çeviriyor.
Filmin arkasında, müzik dünyasının efsanelerini beyaz perdeye taşıma konusunda deneyimli olan Bohemian Rhapsody yapımcılarının bulunması; bireyin sistemle ve kendi iç dünyasıyla çatışmasını merkeze alan bir yönetmen olan Antoine Fuqua’nın, bir müzik ikonunun biyografisini nasıl bir yaklaşımla ele alacağı sorusunu başlı başına merak konusu haline getiriyordu. Bu işbirliği, filmin prodüksiyon değerinin ve müzikal sekanslarının nasıl böylesine incelikli bir tasarımla beyaz perdeye aktarıldığını gözler önüne seriyor.
Müzisyen biyografileri, son yıllarda Bohemian Rhapsody(2018), Elvis (2022) ve Bob Marley: One Love (2024) gibi yapımlarla bir tür azizleştirmeye evriliyor. Elvis’teki görsel ihtişamı ve Bohemian Rhapsody’deki sahne enerjisini ödünç alan Michael da bu kervana katılırken, kendi içerisinde daha kontrollü bir anlatı kurma çabası güdüyor. Selefi olan biyografiler, sanatçıların düşüş ve yükselişlerini daha çizgisel bir düzlemde sunarak, bir idolün mitolojisini inşa etmeye odaklanırken, Fuqua’nın filmi çok daha izole, adeta fanusun içinde yaşatılan bir sanatçı portresi ortaya koyuyor.
Michael Jackson’ın Indiana’daki çocukluğundan başlayıp küresel bir efsaneye dönüşme süreçlerini işleyen hikâye, sanatçının babası Joe Jackson’ın acımasız disiplini ve bu disiplinin yarattığı ağır çocukluk travması üzerine kurulu. Babasının zorlamasıyla, kardeşleriyle birlikte oluşturdukları ‘Jacksons5’ günlerinden solo kariyerine uzanan bu yolculukta, Michael’ın sanatına olan tutkusu ve mükemmeliyetçiliği, maruz kaldığı psikolojik baskıyla harmanlanıyor. Ancak film, Jackson’ın hayatındaki sansasyonel başlıklara, tartışmalara ve kişisel krizlerine dair neredeyse hiçbir detaya girmiyor. Siyahi bir sanatçı olarak beyazların hâkimiyetindeki MTV’de video kliplerinin dönmesini sağladığı sahne dışında; finanse ettiği siyahi girişimler, Afro-Amerikalı sanatçıların müzik hakları için yürüttüğü hukuki ve etik savaşlar ile Afrika köklerine olan derin bağlılığına dair herhangi bir ipucu da yer almıyor. Aslında ailesinin yapım üzerindeki müdahil tavrı, filmin neden bu denli steril bir çizgide kaldığını da büyük ölçüde açıklıyor.Annesinin "Yehova der ki ışığını dünyaya yansıt" repliği, Jackson’ın yetişme sürecindeki Yehova Şahitleri etkisini perçinliyor. Hristiyanlıktaki birçok inanışı -özellikle teslis inancını- reddeden Yehova Şahitleri cemaatine bağlı olan annesinden etkilenen Michael’ın bu dini kimliği belki de sanatçının sistemle olan uyumsuzluğunun da gizli bir anahtarı. Yehova Şahitleri'nin ana akım yapılar ve özellikle güçlü çevreler tarafından mesafeli karşılanması, Jackson üzerindeki bu sistematik baskının sosyolojik bir katmanı olabilir.
Senaryonun en büyük handikabı tam da burada ortaya çıkıyor: Bir insanın duygusal hayatının eksikliği, yani aşk... Manken Brooke Shields ile olan birlikteliği veya Elvis Presley’nin kızı Lisa Marie Presley ile evliliği gibi, pop ikonunun hayatındaki önemli duygusal durakların senaryodan tamamen arındırılmışolması, elbette ki Michael Jackson portresini eksik kılıyor. Diyalogların da zaman zaman tek boyutlu kaldığı; Jackson gibi bir figürün görkemli hayatını yansıtmaktan ziyade, karakterin içsel boşluğunu ve sistemin baskısı altında ezilen ruh halini yeterince derinleştiremeyerek, hikâyenin duygusal yükünü taşımakta zorlandığı görülüyor. Bütün bunlara rağmen, büyük bir sahne şovu gibi işleyen senaryo izleyiciyi bir şekilde yakalamayı başarıyor.
Film, duyurulduğu ilk günden itibaren haksız eleştirilere ve organize bir linç kampanyasına maruz kalmıştı. Özellikle medyadaki bazı lobilerin ve yapıların, Jackson’ın mirasını sabote etme arzusu, filmin, sinema izleyicisini yönlendirmede etkili bazı platformlardaki komik derecedeki düşük puanlamasında kendini ele veriyor. Afro-Amerikan ya da diğer azınlık gruplarının anlatılarını desteklediklerini iddia eden bu ‘ajandalı’ yapıların, küresel bir siyahi yıldızın filmine bu denli acımasız davranması, Michael Jackson mitinin ve onun mirasının hala ne kadar tehlikeli ve kontrol edilemezgörüldüğünün bir kanıtı. Öldüğü güne kadar bu linçlerden mustarip olan Jackson bir röportajında şöyle demişti;"Yalanlar sprint koşar ama gerçekler maraton koşar."
Filmin tartışmasız en büyük kozu, Jaafar Jackson... Amcası Michael Jackson’a olan fiziksel benzerliği, mimikleri ve dans koreografilerini birebir yansıtan olağanüstü performansı;Bohemian Rhapsody’deki Rami Malek ve Elvis’teki Austin Butler’ınkinden daha organik, daha derinlikli ve daha üst seviyede. Rustin ve Sing Sing filmleriyle, geçtiğimiz iki yılpeş peşe en iyi aktör dalında Oscar adayı olan ColmanDomingo, bu kez otoriter ve baskıcı baba karakterini başarıyla sırtlanıyor. Sanatçının avukatı ‘John Branca’ rolündeki Miles Teller sahneleri ise çok kısıtlı. Elvis filminde, Tom Hanks’incanlandırdığı menajer ‘Albay Tom Parker’ karakterininağırlığı düşünüldüğünde, burada da Teller’ın hayat verdiği‘Branca’ karakteri biraz daha köpürtülebilirdi. Jackson’ın ilişkilerinden de öte, filmde güçlü bir kadın karakter eksikliği göze çarpıyor. Ailenin sansürcü etkisinden ötürü La Toya Jackson son derece silik kalırken, Janet Jackson ise filmden tamamen dışlanmış durumda, adı dahi geçmiyor. Bu noktada anne figürünün daha merkezi bir yerden kurgulanması doğru bir tercih olabilirdi.
Filmin teknik altyapısı, izleyiciyi bir biyografiden ziyade bir zaman makinesinin içine hapseden, her karesi ince işçilikle örülmüş bir estetik bütünlük sunuyor. Jackson’ın şaşaalı sahne dünyası ile özel hayatının sessizliği arasındaki tezatıvurgulamak için sahne performanslarında yüksek kontrastlı, dramatik aydınlatma kullanılırken; kişisel anlarında kullanılanyumuşak, gölgeli ve soğuk tonlar onun kalabalıklar içindekiyalnızlığını yansıtıyor. Prodüksiyon tasarımı, makyaj ve kostüm tercihleri, Jackson’ın ikonik dış görünüşünü kusursuz bir şekilde inşa ederken, kıyafetlerin ardına gizlenmiş duygusal kişiliği de izleyiciye hissettirmeyi başaran üst düzey bir işçiliğe sahip. Filmde, konser sahnelerindeki ses miksajı, dönemin konser atmosferini sinema salonunun içine taşıyan bir akustik derinliğe sahip. Kurgunun ritmiyle uyum içindekimüzikal geçişler, izleyicinin üzerindeki hipnotik etkiyi artırır düzeyde. Bu teknik disiplin, filmin senaryosundaki eksikliklere rağmen izleyiciyi görsel ve işitsel açıdan doyuma ulaştırıyor.
Ezcümle; popun kralının hayatının 1966-1988 arasındakiyükselişine, Michael Jackson mitinin inşa dönemine ışık tutanAntoine Fuqua’nın Michael’ı, bir Michael Jackson belgeseli değil. Dolayısıyla kurmacanın yapısına uygun bir halde olmalı. Yapım, özellikle Jaafar’ın performansı sayesinde gişe rekorları kıracak ve hafızalara kazınacaktır. Ancak müziğin efsanesi bundan çok daha fazlasını hak ediyordu, orası da bir realite. Michael Jackson hayranlarının bu filme bayılacağından şüphe yok. Sadece şarkılarını sevenler iseözellikle müzikli sekanslarda filmin keyfini fazlasıyla çıkaracaktır. Ancak sanatçının karmaşık, derin ve yer yer karanlıkta kalan kişiliğini anlamaya çalışanlar, film sizi tatmin etmeyecektir. İzleyici için Billie Jean, Thriller, Beat It, Bad, Don’t Stop ‘Til You Get Enough ve Wanna Be Startin' Somethin' gibi efsanevi parçaları Michael Jackson ile yeniden yaşamak, filmin en büyük vaadi. Bu müzikal sekansların her biri, sanatçının ruhunun beyaz perdede ete kemiğe büründüğü birer climax. Geriye kalan her şey ise seyircinin kendi hayat deneyimi ve sanatçıya bakış açısıyla tamamlanacak bireryorumdan ibaret.
