Allah Bosna Hersek’e suyu bol lütfetmiş. Su bol ve arazi müsait olunca ürünler de bereketli oluyor. Bu güzel Balkan ülkesine diğerlerine olduğu gibi Allah nimetlerimi esirgememiş. Ancak maalesef bütün Balkan ülkelerinde olduğu gibi burada da nüfus giderek azalıyor. İş, aş, eğitim amacıyla Avrupa’ya hızlı göç yaşanıyor.
Kendi ülkelerinde “ağa” olanlar; Almanya, İtalya ve Fransa gibi ülkelerde ağaların ırgatları olarak hayatlarını sürdürüyorlar. Diğer taraftan Avrupa’da da hayat giderek zorlaşıyor. Ekonomi daralıyor, ırkçılık artıyor, İslam düşmanlığı yükselişte… Konuştuğum Bosnalılar Avrupa yaşayan Boşnakların yavaş yavaş ülkelerine dönmeye başladıklarını ifade ettiler. Dışarda sömürge dönemini tamamlayan Avrupalılar bu defa içeride onlarla beraber yaşayanlara göz dikmeye başladılar. Çalışkanlıkları ve dürüstlükleri ile bilinen Boşnakların ülkelerine dönüp topraklarına sahip çıkmaları gerekir. Gurbeti fazla uzatırlarsa döndüklerinde yaşayacak yurt, oturacak ev, tütecek ocak bulmakta zorlanabilirler.
Bosna’ın tek meselesi göç değil... Dayton denen saçma anlaşma ile oluşturulan yönetim biçimi de ülke için büyük çıkmazların başında geliyor. Ülke topraklarının yarısı Sırplara verildikten sonra kalan yarısında da Boşnak, Sırp ve Hırvatların ortak yönetim ve kısa süreli değişimli başkanlık sistemi ülkede gelişmenin önünde en büyük engel olarak duruyor.
Türkiye bütün bu belirsizliklere rağmen Bosna Hersek’e yatırım yapmayı sürdürüyor. Ekonomik yatırımların yanı sıra gönüllü destekler ve kültürel etkinlikler artmaya devam ediyor. Zenitsa’da açılan Zeps fuarına İstanbul Ticaret Odası’nın organizasyonuyla 50 firma katılım gösterdi. İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdağiç’e doğduğu topraklardaki hemşehrileri büyük ilgi gösterdiler. Başkan Avdagiç, Bosna Hersek devlet erkanı ve belediye başkanları ile fuarı açtı ve tek tek firmaları ziyaret ederek onlardan bilgi aldı.
Bu sırada konuştuğum Boşnak yöneticiler, fuarın ülkede yapılan en önemli etkinliklerden birisi olduğunu ifade ettiler. Yakın zamanda yapılan savunma sanayi fuarına Türk firmalarının katılımından çok mutlu olduklarını belirttiler. Güçlü Bosna Hersek için savunma alanında da yatırımlar yapılmalı.
Bosna Kasabı soykırımcı Ratko Mladiç'in geberdiğini geçen haftaki yazıda belirtmiştim. Ancak Sırbistan’da bu soykırımcı haine sahip çıkılması çok üzücü. Oynanan bir futbol maçında taraftarların onun posterini açmaları yürekleri dağladı. Bu hain katile verilen destek, Boşnaklara ve dünyaya bir mesaj niteliği taşıyor. O nedenle daha gayretli ve dikkatli olmakta fayda var.
Bu kardeş güzel ülkeye her gelişimde çok sayıda insanla sohbet ediyorum. Hemen hemen herkesin ailesinden çok sayıda soykırım kurbanı var. Acıklı dramatik hikayeler dinlerken kimyam bozuluyor. Bu defa Elvis kardeşimizin ailesinden 60’a yakın insanın şehit olduğunu duydum. Dayısı tarafından ortalık süt limanken kendisine Elvis ismi veriliyor. Ancak soykırımdan sonra dayısı yeni doğan çocuğuna Muhammed adını koyuyor. Hepimize ders olacak bir tablo…
Zenitsa’ya ikinci gelişim... İlk gelişim yıllar önce olduğu için hafızamda fazla bir şey kalmamış. Bu defada fuarın yoğunluğu ve zamanın kısalığı nedeniyle akşam küçük bir şehir turu yaptık. İstanbul Ticaret Odası Meclis Üyesi Hüseyin Akarçeşme ile Bosna nehrinin kenarından yürüyerek tarihi binaların olduğu bir bölgede kısa bir dinlenme fırsatı bulduk.
Bir binanın önündeki yeşil ay yıldızlı bayrak dikkatimi çekti. Bosna Hersek’te dini mekanların önünde bu bayrak dalgalanıyor. Zenitsa İslam Kültür Merkezi’nde birkaç genç sohbet ediyor. Merkezin önünde bulunan tarihi caminin isminin Sultanahmet olduğunu söylüyorlar. Ecdat yadigârı Osmanlı eseri küçük cami çok güzel aydınlatılmış. Vakit Rigel olduğu için cami kapalı ancak son cemaat yerinde Arnavutluk’tan gelen bir genç namaz kılıyor. Onunla biraz hasbihal ettikten sonra tarihi şadırvanda aldığımız abdestle son cemaat yerinde iki kişilik cemaat olarak yatsı namazını eda ettik.
Saraybosna’nın güzide üniversitelerinden Uluslararası Saraybosna Üniversitesi ile İstanbul Ticaret Üniversitesi olarak ortak projeler için kavilleştik. Rektörümüz Prof. Dr. Necip Şimşek, Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Berk Ayvaz, Teknoloji Tranfer Ofisi Müdürü Doç. Dr. İlker Köse ile üniversiteyi daha yakından tanıma fırsatı bulduk. Eğitim için hem teorik hem de pratik imkanlar gençleri bekliyor.
Görüş alışverişinde bulunduğumuz Saraybosna Eğitimi Geliştirme Vakfı (SEDEF) Başkanı Hasan Topaloğlu, Rektör Prof. Dr. Ali Osman Kuşakçı ve Rektör Yardımcısı Muhammet Yasir Göz’e çok teşekkür ediyorum.
Ecdat yadigarı bu güzel ülkenin çarşı ve sokaklarında çok sayıda Türk’ün dolaşması da çok sevindirici…
Dostluk ve kardeşliğin pekişmesi, işbirliğinin artması için daha çok yatırım ve daha çok ziyaretçi olarak Bosna Hersek’e gidelim.
