WHATSAPP’TAN KATLİAMA UZANAN HAT
ELLIOT RODGER’IN MANİFESTOSU GENÇ ZİHİNLERİ KUŞATIYOR
Dünyanın bir ucunda yazılmış bir nefret manifestosunun, yıllar sonra Anadolu’nun bir şehrinde bir çocuğun zihnine sızması… İşte meselenin tam kalbi burada atıyor. Bu artık münferit bir “suç” değil; bu, dijital çağın sınır tanımayan karanlık ideolojilerinin sahaya inmesidir.
2014 yılında Elliot Rodger, Kaliforniya’da altı kişiyi öldürdüğünde sadece bir katliam yapmadı. Aynı zamanda kendisini bir “hikâyeye” dönüştürdü. Geride bıraktığı manifesto, sıradan bir suçlu metni değil; sistematik bir nefret öğretisiydi. Kadınlara, topluma, “reddedilmişlik” duygusuna karşı zehirli bir ideoloji… Ve daha da tehlikelisi, bu metin öldüğü gün toprağa gömülmedi. Dijital dünyada çoğaldı, yayıldı, kutsandı.
Bugün “incel” diye bir kavram var. Açılımı “involuntary celibate” yani “istemeden yalnız kalan erkekler.” İlk bakışta bir sosyal durum gibi görünür. Ama mesele orada kalmıyor. Bu yapı, zamanla kendisini bir mağduriyet hareketinden çıkarıp bir nefret ideolojisine dönüştürdü. Kadınları düşmanlaştıran, toplumu suçlayan, şiddeti meşrulaştıran bir zihniyet üretmeye başladı. Ve bu zihniyetin en karanlık köşelerinde, Elliot Rodger gibi katiller “aziz” ilan edildi.
Dikkat edin, burada çok kritik bir kırılma var:
Bir insanın işlediği cinayet, başka insanların gözünde bir “statü aracı” haline getiriliyor.
İncel forumlarında Rodger bir canavar olarak anlatılmıyor. Aksine, “anlaşılmamış bir figür”, “intikamını almış biri” olarak pazarlanıyor. Bu, klasik suç psikolojisinin ötesinde bir durum. Bu, organize bir dijital radikalleşme süreci.
Ve şimdi Türkiye’ye bakalım.
Kahramanmaraş’ta bir çocuğun WhatsApp profilinde bu ismin yer alması tesadüf değil. Bu, bir sinyal. Bu, o çocuğun zihninin çoktan başka bir dünyaya bağlandığını gösteren bir işaret. Çünkü bu tür semboller rastgele seçilmez. Bu, bir aidiyet beyanıdır.
Şunu açık konuşmak gerekiyor:
Biz bu meseleyi hâlâ “bireysel sorunlar”, “psikolojik sıkıntılar” gibi dar kalıplarla açıklamaya çalışırsak, asıl tehdidi ıskalarız.
Ortada küresel bir dijital zehir var. Telegram kanalları, Reddit başlıkları, kapalı forumlar… Hepsi aynı dili konuşuyor:
“Toplum seni reddediyorsa, sistemi yok et.”
Bu, klasik terör örgütlerinden daha sinsi bir yapı. Çünkü burada bir lider yok, bir merkez yok. Ama buna rağmen güçlü bir ideolojik akış var. Ve bu akış, özellikle kimlik arayışındaki gençleri hedef alıyor.
Tarih bize şunu defalarca gösterdi:
Radikal ideolojiler önce marjinal görünür, sonra normalleşir, en sonunda da eyleme dönüşür. 20. yüzyılın başındaki anarşist suikast dalgalarından, 90’ların terör örgütlerine kadar bu süreç hep aynı işledi. Bugün ise bu süreç fiziksel değil, dijital zeminde ilerliyor.
Ve en tehlikelisi şu:
Bu yeni nesil radikalleşmede fail yalnızdır ama fikir kolektiftir.
Yani o çocuğun elindeki silah belki tek kişiye ait…
Ama tetiği çektiren fikir, binlerce kilometre ötede yazılmış bir manifestodan besleniyor.
Artık meseleyi doğru isimlendirmek zorundayız.
Bu sadece bir “okul saldırısı” değil.
Bu, ithal edilmiş bir nefret ideolojisinin Türkiye’deki yansımasıdır.
Eğer bu ideolojik damar kesilmezse, daha çok profil fotoğrafında “aziz” katiller gören gençlerle karşılaşırız. Ve o zaman tartıştığımız şey bir güvenlik meselesi olmaktan çıkar, doğrudan bir toplum güvenliği krizine dönüşür.
Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
DÜN “OKULDA POLİS OLMAZ” DİYENLER,
BUGÜN “NEREDE BU DEVLET?” DİYE BAĞIRIYOR
Dün “okulda polis olmaz” diye ortalığı ayağa kaldıranların, bugün aynı cümleyi tersinden kurup “neden okulda polis yok?” diye feryat etmesi… Bu, basit bir fikir değişikliği değil. Bu, ilkesizliktir. Bu, reflekslerini akıl değil, konjonktür belirleyen bir zihniyetin fotoğrafıdır.
Bir dönem güvenlik tedbirlerini “otoriterleşme” diye yaftalayanlar, okul kapısındaki bir polisi bile “baskı sembolü” olarak sunuyordu. Devletin görünürlüğünden rahatsız olan bu yaklaşım, güvenliği değil algıyı merkeze koyuyordu. Oysa devlet dediğiniz yapı, tam da kriz anlarında görünür olmak zorundadır. Hele ki çocukların bulunduğu alanlarda, “özgürlük” adı altında güvenlik zafiyeti üretmek, romantizm değil sorumsuzluktur.
Bugün gelinen noktada ise aynı çevreler, yaşanan her olaydan sonra ilk refleks olarak devleti işaret ediyor: “Neredeydi bu devlet?” Peki dün neredeydi sizin aklınız? Güvenlik talebini itibarsızlaştırırken, bu ülkenin gerçekleriyle hiç mi yüzleşmediniz? Terörle mücadele etmiş, sınırlarının hemen ötesinde savaşların yaşandığı bir coğrafyada bulunan bir ülkede, okulları tamamen “güvenliksiz alan” haline getirmenin ne anlama geldiğini hiç mi hesaplamadınız?
Dün “okulda polis istemiyoruz” diyenlerin bugün “polis neden yok?” diye bağırması, aslında bir yüzleşmeden kaçışın en net göstergesi. Çünkü bu sorunun gerçek cevabı şu: Güvenlik, sloganlarla değil, süreklilikle sağlanır. Devletin varlığı da yokluğu da günlük politik pozisyonlara göre ayarlanamaz.
Tarih bu tür zikzaklarla dolu. 1970’lerde Avrupa’da yükselen aşırı sol hareketler de benzer şekilde “devlet şiddeti” diyerek güvenlik mekanizmalarını hedef almış, fakat terör dalgası büyüyünce aynı toplumlar daha sert tedbirleri desteklemek zorunda kalmıştı. Çünkü gerçek hayatta boşluk kabul edilmez. Güvenlik çekildiği anda, o boşluğu ya kaos doldurur ya da suç.
Bugün Türkiye’nin karşı karşıya olduğu tablo da farklı değil. Dijital radikalleşmenin, bireysel şiddet eylemlerinin ve ithal nefret ideolojilerinin yükseldiği bir dönemde, okulları tamamen “korumasız” bırakmayı savunmak, çocukları ideolojik bir deneyin parçası haline getirmektir.
Şunu net söyleyelim:
Devletin okulda olması bir tercih değil, bir zorunluluktur.
Ama bu mesele sadece “polis koyduk, bitti” meselesi de değil. Güvenlik, fiziki tedbirle birlikte zihinsel korumayı da gerektirir. Aileden eğitime, dijital platformlardan sosyal politikalara kadar bütüncül bir yaklaşım şart. Aksi halde siz kapıya polis koyarsınız, ama zihinler çoktan başka bir karanlığın içine çekilmiş olur.
Bugün bağıranlar yarın yine susacak. Dün karşı çıktıklarını bugün savunanlar, yarın yeni bir pozisyon alacak. Ama devlet dediğiniz yapı, bu savrulmalarla hareket edemez. Devletin görevi popüler olmak değil, doğru olanı yapmaktır.
Ve doğru olan şudur:
Çocukların olduğu yerde güvenlik tartışma konusu yapılamaz.
Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
HER KRİZDE AYNI EZBER
“BAKAN İSTİFA ETSİN” DİYEREK GERÇEKTEN KAÇIYORLAR
Bir ülkede bir trajedi yaşandığında refleksin nereye döndüğü, o toplumun siyasal olgunluğunu ele verir. Bizde ise neredeyse otomatik bir mekanizma var: Bir olay olur, hedef belli;
“bakan istifa etsin”...
Şimdi de Yusuf Tekin üzerinden aynı senaryo sahnede.
Ama burada durup şu soruyu sormak gerekiyor:
Bir okul saldırısının sorumlusu kimdir? Tetiği çeken mi, yoksa eğitim sisteminin başındaki kişi mi?
Bu soruya dürüst cevap vermeden yapılan her “istifa” çağrısı, gerçeği örtmekten başka bir işe yaramaz.
Bakan ne yapsın?
Her öğrencinin zihnine girip hangi dijital içeriklere maruz kaldığını mı kontrol etsin?
Her ailedeki iletişimsizliği mi telafi etsin?
Dünyanın öbür ucunda üretilen nefret ideolojilerini Türkiye sınırında mı durdursun?
Devlet aklı böyle işlemez. Sorumluluk zinciri ile suç zinciri birbirine karıştırıldığında ortaya adalet değil, linç kültürü çıkar.
Bugün sosyal medyada köpürtülen “istifa” çağrılarının büyük bölümü, çözüm üretme niyetinden değil, siyasi pozisyon alma refleksinden besleniyor. Oysa mesele siyaset üstüdür. Çünkü bu olaylar münferit gibi görünse de arka planı küreseldir. Dijital radikalleşme, yalnızlaşan gençlik, aile yapısındaki çözülme… Bunlar bir bakanın tek başına çözebileceği başlıklar değil, devletin bütün kurumlarını ilgilendiren yapısal meselelerdir.
Tarihsel olarak da bu tür krizlerde “günah keçisi” üretme alışkanlığı yeni değil. 1999’daki Columbine Lisesi Katliamı sonrasında da ABD’de benzer tartışmalar yaşandı. Okul yönetimleri, güvenlik birimleri, hatta kültürel yapılar sorgulandı. Ama kimse çıkıp “Eğitim Bakanı istifa etsin, mesele çözülsün” gibi yüzeysel bir sonuca sarılmadı. Çünkü sorun derindi, çözüm de derin olmak zorundaydı.
Şimdi Türkiye’de yapılması gereken şey de bu:
Sorumluluğu doğru yere koymak ve çözümü doğru zeminde tartışmak.
Evet, devlet güvenlik tedbirlerini artırmalıdır.
Evet, okullarda risk analizleri yapılmalıdır.
Evet, dijital platformlar daha sıkı denetlenmelidir.
Ama bunların hiçbiri “bir kişi gitsin, mesele bitsin” kolaycılığıyla sağlanmaz.
Açık konuşalım:
Bugün Bakanı hedefe koymak, yarın başka bir ismi koymakla devam eder. Ama sorun aynı kalır. Çünkü siz hastalığı değil, semptomu tedavi etmeye çalışırsınız.
Yusuf Tekin üzerinden yürütülen bu tartışma, aslında Türkiye’nin daha büyük bir meseleyle yüzleşmekten kaçtığını gösteriyor. Dijital çağın ürettiği yeni nesil tehditlerle nasıl mücadele edileceği sorusu ortada dururken, biz hâlâ klasik reflekslerle hareket ediyoruz.
Bakan ne yapsın sorusunun gerçek cevabı şu:
Tek başına hiçbir şey yapamaz. Çünkü bu mesele tek bir makamın değil, topyekûn bir devlet ve toplum meselesidir.
Ama şu yapılabilir:
Siyasi hesaplarla değil, akıl ve sorumlulukla hareket etmek.
Eğer gerçekten çocukları korumak istiyorsak, önce doğru hedefe bakmayı öğrenmek zorundayız. Aksi halde her kriz sonrası aynı cümleyi kurarız: “İstifa etsin.”
Ve hiçbir şey değişmez.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxx
