Cinlerin Düğünü
Ferit Karahan’ın yeni filmi Cinlerin Düğünü, Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Türk izleyicisinin karşısına çıktı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü destekli film, 132 dakikalık süreye sahip.
Yapım; köydeki düğün vesilesiyle şehirden dönen kardeş Deniz, istemediği bir evliliğe sürüklenen kız kardeşi Ceren ve diğer kardeşleri Halit arasındaki vicdani cendereden yola çıkarak taşra atmosferini resmediyor. Anadolu kırsalında köklü geleneklerin, bastırılmış travmaların ve geçmişin karanlık sırlarının gölgesinde biçimlenen hikâye; kardeşlerin birbirleriyle, aile kurumunun katı hiyerarşisiyle ve toplumsal ablukayla yüzleşmelerini sert bir gerilim olarak işlemeye çalışıyor.
Ne var ki filmin omurgasını oluşturan senaryo, dramaturjik yapısındaki derin çatlaklar ve karakter eylemlerini temellendiremeyen sığ olay örgüsü yüzünden daha baştan kadük kalmış. Alt metnine taşra muhafazakârlığını, ataerkil düzenin yıkıcılığını ve bireysel yabancılaşmayı yerleştiren yapım, nefsiyle cenderede kalan karakterlerin dönüşümlerini ve tekâmüllerini de ikna edici bir zemine oturtamıyor. İnandırıcılıktan uzak olay zinciri yüzünden işlenmek istenen çetrefilli temalar, derinlikli anlatı ögelerine dönüşmek yerine karikatürize kalıyor.
Filmde kullanılan geniş açılı dış çekimler ile dar iç mekân kadrajları, karakterlerin sıkışmışlığını görsel olarak hissettirmeyi başarıyor. Müziklerde abartıya kaçılmamış; tabiat sesleri kullanılarak gerilim yapay bir şekilde değil, doğal yoldan kuruluyor. Ancak kurgunun akışı ve filme yerleştirilmeye çalışılan gerçeküstü detaylar ise anlatının bütünlüğünü zedeliyor.
Oyuncu kadrosuna bakıldığında; televizyon dizilerinin sığlığıyla arthouse sinema estetiği harmanlanmaya çalışıldığında ortaya çıkan facianın boyutu göze çarpıyor. Kaan Yıldırım, İlhan Şen ve Demet Özdemir’in performansları, derinlikten tamamen yoksun, klişe ve yapay karakter tasarımları yüzünden tel tel dökülüyor. Ansambl denebilecek oyuncu kadrosunda kimin neyi temsil ettiği anlaşılmayan bazı belirsiz karakterler yer alırken, kimi oyuncuların sahnede ne yapacağını bilemez halde bocaladıkları dahi görülüyor. Televizyon oyunculuğu ezberleriyle ve mimikleriyle sanat sineması çekme çabası, zaten eğreti olan yapımın oyunculuk katmanını tamamen yerle bir ediyor.
Gelelim Türk sinemasının içine sürüklendiği karanlık açmaza! Son dönemde ivme kazanan bu süreçte; Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sinema desteğine başvurulurken senaryodaki 'sakıncalı' ögelerin gizlenmesi, yapım aşamasının sonunda ise kurula sunulandan bambaşka bir filmin perdede arz-ı endam etmesi meselesi... Emin Alper Kurak Günler, Kaan Müjdeci ise İguana Tokyo filmleri için bakanlık desteğine başvururken, filmlerindeki eşcinsellik, çocuğa cinsel taciz, ensest, hayvana şiddet, kamu personelini aşağılama vs. gibi içerikleri gizlediler. Bu gayriahlaki yaklaşımları ve usulsüzlükleri tespit edildiğinde ise meseleyi bir mağduriyet söylemine dönüştürerek kara propagandaya sığındılar. Ferit Karahan’ın da bu oportünist çizgiyi benimseyip, Alper ve Müjdeci’nin açtığı yoldan giderek şark kurnazlığı yaptığı aşikar. Bakanlık desteği için sunduğu senaryo ile perdedeki icraatı arasındaki uyumsuzluk net. Devletin imkânlarını kullanarak devletin subayını, din görevlisini hedef alan; ensest ve çocuğun cinsel istismarı gibi sakıncalı sularda yüzen; ucuz ve bayat yöntemlere sığınan bir metne bakanlığın onay vermeyeceğini bildiği için Karahan’ın, bu samimiyetsiz tavrı deşifre olup kamusal destek geri çekildiğinde, selefleri gibi "Bakanlık verdiği desteğin iadesini istiyor" diye mağduriyet algısı yaratmaya hakkı yok!
Ezcümle; Cinlerin Düğünü, Türk sinemasının bütçe kaynaklarının nasıl boşa harcandığının, sanat kisvesi altında yapılan ideolojik saldırıların, pespayeliğin ve biçimsel kofluğun ibretlik vesikalarından biri olmuş.
Ucuz klişelerle ideolojik istismar yapan, sinemayı silah olarak kullanan sinemacılar kervanına hoş geldin Ferit Karahan.
