Son dönemlerde Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkileri ve ülkedeki başörtüsü uygulamaları üzerinden yürütülen eleştiriler, iki ülke arasına mesafe koymaya çalıştı.
Bu eleştiriler, Müslümanlar üzerinden bakıldığında masum görülse de acaba “dış mihraklar” tarafından yönlendirilerek Türkiye-Azerbaycan kardeşliğine yönelik bir dinamit mi sorusunu akıllara getirmedi değil.
Elbette her ülkenin iç ve dış politikası eleştiriye açıktır. Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkileri de başörtüsü konusundaki uygulamaları da tartışılabilir.
Türk milletinin Müslümanların bu konularda hassasiyet göstermesi de son derece doğaldır. Ancak mesele, eleştirinin ötesine geçerek iki devlet arasındaki stratejik ve tarihî bağları sorgulamaya başladığında farklı bir boyuta evriliyor. Bazı alanlarda yaşanan görüş ayrılıkları, iki kardeş milletin birliğine, dirliğine kastedecek noktaya neden getiriliyor?
Çünkü Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişki, sıradan bir diplomatik ortaklığın çok ötesinde… Güney Kafkasya’da değişen dengeler, enerji ve ulaşım koridorları, Türk dünyasının giderek güçlenen iş birliği ve iki ülkenin savunma alanındaki yakınlaşması, bu birlikteliği bölgesel siyasetin en önemli unsurlarından biri haline getiriyor. Türkiye Azerbaycan’ın ortak hareket kabiliyeti arttıkça, bundan rahatsızlık duyabilecek çevrelerin de endişeleri de gün yüzüne çıkıyor.
Karabağ Zaferi sonrasında ortaya çıkan yeni tablo bunun en somut örneği. Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesi, Türkiye’nin bölgedeki etkinliğini artırması ve Türk dünyası arasındaki bağların güçlenmesi, Güney Kafkasya’daki geleneksel güç dengelerini sarstı.
Dolayısıyla iki ülkenin arasına nifak sokmaya dönük girişimlere yalnızca güncel tartışmaların penceresinden bakılamaz. Mesele, iki ülkenin birbirine duyduğu güvenin ve birlikte hareket etme iradesinin zayıflatılmasının hangi bölge ülkelerinin veya küresel jeopolitiğin işine yarayacağında saklı.
Elbette Türkiye ile Azerbaycan’ın her konuda aynı düşünmesi beklenemez. Politikalar eleştirilebilir, yanlış bulunan uygulamalar dile getirilebilir. Ancak eleştiri, kardeşliği yıpratmanın ve iki halkın arasına güvensizlik tohumları ekmenin aracına dönüşmemelidir. Türkiye ile Azerbaycan’ı bir arada tutan bağ, ortak tarihten ve zor zamanlarda gösterilen dayanışmadan besleniyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla bulunduğu Şuşa’da, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin ortak dil, tarih ve kültürün ötesinde bir gönül birliği olduğunu vurguladı. 2021’de imzalanan Şuşa Beyannamesi’yle müttefiklik bağıyla güçlenen kardeşliği zayıflatmak isteyenlerin amaçlarına ulaşamayacağını belirten Erdoğan, “Cenabı Hakkın izniyle beraberliğimiz her zaman kaim olacaktır.” dedi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de Türkiye’nin Karabağ mücadelesinde verdiği desteğin unutulmayacağını söyledi. Aliyev, “Türkiye-Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır.” mesajı verdi.
Şuşa’dan verilen mesajın özü de budur: Dün birlikteydik, bugün birlikteyiz, yarın da birlikte olacağız. Kardeşliğimiz ebediyete kadar!
