Türk dünyası, dilde, fikirde, işte birlik ilkesiyle kısa zamanda çok önemli adımlar attı. Dilde birlik için ortak alfabe birliğine varılmasıyla önemli bir eşik geçildi. Fikirde birlik açısından Türk Üniversiteler Birliği, Orhon Programı, Kırgızistan- Türkiye Manas Üniversitesi, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk- Kazak Üniversitesi, Türkiye- Azerbaycan Üniversitesi ve Özbekistan Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesi ile büyük mesafeler alınıyor. İş dünyasıyla olan ilişkileri daha görünür kılmak gerekiyor. Çok sayıda proje yapılıyor, daha fazlası yapılmalı.
Fikirde birliğin içerisine kültürü de koymak lazım. Bunun en güzel örneği Korkut Ata Türk Dünyası Film Festivali… Festival İstanbul’da doğdu. Sembolünde olduğu gibi turna kuşunun kanadına binerek Türk Dünyası Kültür Başkenti olan Bursa’ya uçtu. Sonra yolunu Türkistan’a çevirdi; Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye kondu. Bakü’den istikameti Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’a çevirdi. Sonra Kazakistan’ın Aktau kentine uğradı. Turna kuşu Türkistan’da coşkuyla karşılandı, kanatlarını ata yurdun kültürüyle doldurarak doğduğu topraklara, İstanbul’a geri döndü.
Korkut Ata Türk Dünyası Film Festivalinin 6.’sı ise bu sene İstanbul’da yapıldı. Birincisi çok görkemli bir şekilde yola çıkmıştı. Turna kuşunun İstanbul’a dönüşü de muhteşem oldu. Böyle önemli bir projenin kurucularından birisi olmaktan büyük memnuniyet duyduğumu ifade etmek isterim. Türk Dünyasının birliğine büyük katkı sağlayan projenin manevi sahipliğini Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) yapıyor. Organizasyonu Uluslararası Sinema Derneği (USD) ile Kültür Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen festivalde Türk Dünyasının filmleri yarıştı. 5 gün boyunca Türk Dünyasının filmleri ve filmcileri İstanbullularla buluştu. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi, İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi de filmlere ev sahipliği yaptı. Yakutistan’dan Moldova’ya uzanan geniş Türkistan coğrafyasından sesler ve görüntüler turna kuşunun kanadında İstanbul’a ulaştı.
Türk Dünyası sinemacılar buluşmasında ortak projeler ve ortak gelecek de konuşuldu. Dijital dünyada sinema konusu “Sinema ve Yapay Zekâ: Kadim Anlatının Dijital Dönüşümü” adlı panelle tartışıldı. Yapay zeka konusunda kafaların karışık olduğunu gözlemledim. Bana göre “Yapay zekâ” kavramının kendisi de sorunlu. Bir yeniliği çok yüksek perdeden taşıyamayacağı ve içini doldurmakta zorlanılan bir kavramla karşılayınca iş içinden çıkılmaz bir hal alıyor. İthal kavramları doğrudan Türkçeye çevirerek kullandığımızda çok sıkıntılı durumlarla karşılaşıyoruz. Türk Dünyasının dilde birliğinden söz ederken bir konuya dikkatinizi çekmek istiyorum. Türkistan’dan gelip İstanbul Türkçesine yakın konuşan Azerbaycanlı kardeşlerimizi dinlerken “biz dilimizi sadeleştirelim” diyoruz ancak bunu derken ne kadar çok şey kaybettiğimizi anladım. Dilimizi mümkün olduğunca batılı kavramlardan kurtararak Türkistan’da kullanılan öz dilimizle teçhiz etmemiz gerektiğini bir kez anladım.
Sinema filmleri, belgeseller, kısa filmler Beyoğlu’nda Türkistan rüzgârı estirdi. Bu rüzgar İstanbul’dan Anadolu, Azerbaycan, Türkmenistan, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Kıbrıs, Tataristan, Yakutistan, Başkurdistan ve Gagavuzya’ya ne kadar ulaştı bilmiyorum. İstanbul’a gelen sinemacıların kaynaşmasına, ortak projeler geliştirmesine vesile olduğunun altını çizmek isterim.
Atatürk Kültür Merkezi’nde ödül töreni kapanış gecesi sahne tasarımı, ödül takdimleri işleyiş olarak başarılı idi. Sadece açılışta Türk dünyasının renklerini ve seslerini duyar ve görürken kapanışta orkestra bana göre çok oturmadı. Yine bize özgü çalgılarla ve namelerle sahne şenlense daha iyi olurdu. Kırgızistan ve Türkiye’den 4 projenin yapım desteği alması çok anlamlı bir başlangıç, darısı diğer ülkelerin başına. Yarışan filmlerin ödüllerle taçlandırılması daha sonra yapılacak festivallere daha çok katılımı sağlayacaktır.
Sözü festivale ilham veren Türk milletinin Korkut Atası (Dede Korkut)’nın duasıyla bitirelim:
“Yerli kara dağların yıkılmasın!
Gölgelice kaba ağacın kesilmesin!
Kan gibi akan görklü suyun kurmasın!
Koşar iken ak-boz atın sendelemesin/sürçmesin!
Vuruştuğunda kara çelik öz kılıcın çentilmesin!
Dürtüşürken alaca mızrağın/ ala gönderin ufanmasın!
Aksakallı babanın yeri cennet olsun!
Ak bürçekli ananın yeri cennet olsun/ uçmak olsun!
Ahir sonu arı imandan ayırmasın!
Kadir Tanrı seni namerde muhtaç eylemesin/etmesin!”
