MÜNAZARAT OKUMALARI – 1
REÇETEYİ OKUDUK… TATBİK ETTİK Mİ?
Kırgızistan seyahatimde Münazarat’ı okuyordum.
Asya’nın içinde…
Asya’ya yazılmış bir reçeteyi.
Bediüzzaman Hazretleri, eserinin başında maksadını söylüyor:
“Azametli bahtsız bir kıtanın, şanlı tâli’siz bir devletin, değerli sahipsiz bir kavmin reçetesi…”
Bir kıta.
Bir devlet.
Bir kavim.
Asya…
Osmanlı…
Kürtler…
Dikkat edin.
Kıtaya azametli diyor.
Devlete şanlı.
Kavme değerli.
Fakat hemen yanlarına başka kelimeler koyuyor:
Bahtsız.
Talihsiz.
Sahipsiz.
Azamet var, baht açılamamış.
Şan var, talih dönmemiş.
Değer var, sahipsizlik giderilememiş.
İşte Münazarat, bu hâle çare arıyor.
Müellif, eserine kendi eliyle isim koymuş:
Reçete.
Peki biz nasıl okuyoruz?
Kimimiz Kürtçülüğüne dayanak arıyor.
Kimimiz Türkçülüğüne.
Kimimiz de bütün eseri demokrasi tartışmasının içine yerleştiriyor.
Hürriyet konuşuluyor.
Meşveret konuşuluyor.
İdare konuşuluyor.
Bunları konuşurken kitabın başındaki maksadı ne kadar hatırlıyoruz?
Kendi fikrimize uygun cümleyi bulunca, müellifin derdini anladığımızı mı sanıyoruz?
Benim üzerinde durduğum mesele bu.
Münazarat’ın her bahsini okurken başındaki o geniş çerçeveyi zihnimizde tutmalıyız.
Asya’nın mahrumiyetlerini…
Osmanlı’nın ve bünyesindeki milletlerin meselelerini…
Kürtlerin sahipsizliğini…
Bunlara karşı teklif edilen çareleri birlikte düşünmeliyiz.
Çünkü bir reçetenin kıymeti, yalnız okunmasında kalırsa hastanın hâli değişmez.
Eserin sonlarına doğru bir sual geliyor:
“Zindan-ı atâlete düştüğümüzün sebebi nedir?”
Atâlet.
Hareketsizlik.
Yapabileceklerini yapmamak.
İmkânı bulunduğu hâlde himmetini ayağa kaldıramamak.
Bu suali yalnız bir insanın tembelliğine sıkıştırabilir miyiz?
Cemiyetin de atâleti var.
Kurumların da.
Bir milletin gayretini bağlayan alışkanlıklar, bir devletin hareket kabiliyetini de kırabilir.
Asya’nın esaretle mücadelesini düşünün.
Osmanlı’nın çözülüşünü…
Kürtlerin yaşadığı mahrumiyetleri…
Bütün bu hadiselerin içinde atâletin payını da aramak gerekiyor.
Üstadın cevabı şöyle başlıyor:
“Hayat cidâldir. Şevk ise matiyesidir.”
Hayat mücadeledir.
Şevk, onun bineği.
Mücadele deyince yalnız kavga anlaşılmasın.
Kâinata bakın.
Hareket var.
Sükûn var.
İçtima ve iftirak…
Birleşmeler, ayrılmalar…
Sürekli bir faaliyet.
Bu faaliyet içinde teavün, tesanüt, teanuk ve tecavüpgörülüyor.
Varlıklar birbirinin yardımına koşuyor.
Birbirine dayanıyor.
Birbirini tamamlıyor.
İhtiyaçlara cevap veriliyor.
İnsan da bu faaliyet içinde vazifesini yapacak.
Hayrın şerre, hidayetin dalâlete galebesi için çalışacak. Süfyaniyet ve deccaliyet diye ifade edilen ifsat cereyanları karşısında imanını, istikametini ve hizmet iradesini koruyacak.
Fakat meydana çıkmak için bir binek lazım.
Şevk.
Yapacağı işe inanacak.
İçinde iştiyak bulunacak.
Himmeti, o şevkle harekete geçecek.
Tam yola koyulmuşken karşısına ilk düşman çıkıyor:
Yeis.
Ümitsizlik.
Üstad, onun kuvve-i mâneviyeyi kırdığını söylüyor.
İnsan daha elindeki imkânı kullanmadan hükmünü veriyor:
“Yapamayız.”
“Başaramayız.”
“Bizden bir şey çıkmaz.”
“Bu memleket düzelmez.”
Henüz çalışmamış.
Henüz denememiş.
Henüz gayretinin sonuna ulaşmamış.
Ama neticeyi ilan etmiş!
Daha mücadele başlamadan, mağlubiyet kabul edilmiş.
Bediüzzaman bu düşmana karşı bir kılıç gösteriyor:
“Lâ taknatû!”
Ümidinizi kesmeyiniz.
Bu hitabı yalnız daraldığımızda teselli bulmak için okumayalım.
Himmetimizi koruyan bir emir olarak da anlayalım.
Çünkü ümidini kaybedenin şevki kırılıyor.
Şevki kırılanın gayreti sönüyor.
Sonra insan, kendi vazgeçişine imkânsızlık adını veriyor.
Asya’nın reçetesini okurken de Osmanlı’nın akıbetini düşünürken de Kürtlerin meselelerini konuşurken de bu ilk düşmanı gözden kaçırmayalım.
Zindanın kapısını açacak çareyi arıyoruz.
Önce, dışarı çıkabileceğimize dair ümidimizi içeride bırakmayalım.
Selam ve dua ile…
Fiemanillah.
