Yer yarıldı; evet yer yarıldı ve içine girdi. 13 yaşında bir kız... Adı Rebecca... Kayıp... Üzerinde kapüşonlu beyaz bir sweatshirt vardı. Zaman hızla geçti. Bu arada hayat devam etti. Dünya onsuz da döndü, güneş rutinini bozmadı. Mevsimler değişti ve gördüm ki bu durum yazarın çok hoşuna gitti.

Jon McGregor’un ödüllü romanı Gölet 13, her ne arıyorsanız size onu vermiyor. Öteden beri ödüllü eserlerden korkarım. İngiltere’nin tepeleri, yağmurları, tilkileri ilgi alanınıza giriyorsa bilemem. Kitap boyunca bir baba hassasiyeti ile kayıp kızın bulunması için ipucu aradım, yazarın bir şeyleri başka şeylere bağlayacağını umdum, iyi-kötü ihtimalleri düşündüm. Bazı yerlerde ümitlendim, bazılarında ümitsizliğe kapıldım. Annesini ve babasını bile suçladım. Belki bir oyunun içine çekildiğimizi, anne-babanın köylünün vicdanını kötüye kullanarak çıkar elde ettiğini ya da edeceğini düşündüm. Fakat yazar böyle bir kurgunun başına bela açacağını düşünmüş olacak ki sık sık yaykuyruklardan; onların deri değiştirmesinden bahsetmeyi uygun görmüş.

BULAMAYACAKSAK NEDEN KAYBETTTİK?

Arama çalışmaları hızlıdan yavaşa, yoğundan seyreğe döndü ve sonunda sıfırlandı. Köylüler, kötü bir benzetme olacak ama çoğu zaman “El elin eşeğini türkü çağırarak arar” kıvamındaydı. Şahsen bulamayacaksak hiç kaybetmeseydik diyerek yazarın yanlış yolda olmamasını diledim. Oysa kitap ismiyle bir fikir veriyordu. Kız göletlerden birinde ve hatta 13 numaralı gölette diyor olabilirdi. Ben dedim ve hiçbir şey elde edemedim. Türlü türlü senaryolar uydurup sonunda bir sürpriz bekledim.

Konular arası geçişler jet hızında. Yazarı her defasında aniden bambaşka bir şeyden bahsederken buluyorsunuz. Doğanın döngüsü, mevsim geçişleri onun için çok önemli. Kız kaybolmuş, annesi ağlıyor, babası hayata küsmüş, köylüler merak içinde yazarın umurunda değil. Hem kızı kaybediyor hem de bulmak için kılını kıpırdatmıyor. İki tane polis gönderip formalite sorularla arıyormuş gibi yapmak hangi vicdana sığar? Klasik bir cinayet araştırması ya da polislerin sorgu üzerine sorgu yaptığı, arama çalışmalarıyla doldurulmuş sayfalar yok. Yazar, arada kızın başına ne gelmiş olabileceğiyle ilgili felaket senaryoları üretse de hiçbir çıkış yolu göstermiyor.

BARİ MEZARI OLSUN

Her yaz ümitlendim. Sular çekiliyor, göletler kuruyor ve hatta suların altındaki eski köy açığa çıkıyor diye sevindim. En azından ölmüşse de mezarı olsun istedim. Fakat yazar sağ olsun yine tilkilerin doğumundan, karatavukların beslenmesinden, porsukların uykularından bahsetmeye devam etti. Odak noktası sürekli doğal döngü oldu.

Bol bol karakter kullanan yazar, kimin kim olduğuyla pek ilgilenmemiş. Adını verdiği birinin o sırada ne yaptığını anlatıp geçmiş. Geçerken geleneksel kriket maçında bir Cardwell zaferini daha anons etmeyi ihmal etmemiş.

Rebecca’nın unutulduğunu söyleyemem. O hep akıllarda ve bir gün muhakkak bulunacağına dair herkes ümitli. “Ceset yoksa cinayet de yoktur” teorisinden hareket edersek her yıl biraz daha büyüyen ve değişen kızın ailesine kavuşma ihtimali aradan geçen zamana rağmen vardı.

13 BU KADAR ÖNEMLİ MİYDİ?

Bir de 13 sayısına verilen rol var elbette. Kitap tümüyle 13 sayısı üzerine kurulmuştur diyebiliriz. Kitabın adı Gölet 13; köyde de zaten toplamda bu kadar gölet var. Rebecca 13 yaşında kayboldu. Kitapta toplamda 13 bölüm var ve her şey kendini 13 defa tekrar ediyor. Ve son... Kız, kitap sona erdiğinde 13 yıllık kayıptı. Batı dünyasının uğursuzluk atfettiği 13 sayısının bu kadar anlamlı olacağını hiç düşünmemiştim doğrusu.