MURAT YANCI’NIN UYARISI TÜRKİYE’NİN KÜLTÜREL GELECEĞİ İÇİN
TELEVİZYONA SINIR, DİJİTALE ÖZGÜRLÜK
Günlerdir Demirören Medya TV Grup Başkanı Murat Yancı’nın dizilerle ilgili açıklamalarını yazmak istiyordum. Gündem bir türlü izin vermedi..
Yancı’nın haklı ikazı, Evet Türk televizyonculuğunun karşı karşıya olduğu büyük tehlikeyi gözler önüne seriyor. Mesele yalnızca artan dizi maliyetleri ya da azalan reklam gelirleri değil. Asıl mesele, aynı izleyici ve reklam pazarı için mücadele eden televizyonlarla dijital mecralar arasındaki rekabet eşitsizliği.
Bir tarafta reklam süreleri kanunla sınırlandırılmış, ağır yayın yükümlülükleri altında çalışan televizyon kanalları; diğer tarafta abonelik, reklam ve kullanıcı verisine dayalı farklı gelir modelleriyle büyüyen dijital platformlar var. Böyle bir ortamda geleneksel televizyonlardan aynı maliyetlerle rekabet etmelerini beklemek ne kadar gerçekçi?
AYNI PAZAR, FARKLI KURALLAR!
Somut bir örnek verelim.
6112 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre televizyonlar, bir saatlik yayın içinde en fazla 12 dakika klasik reklam yayımlayabiliyor. Bu sınırın ihlali idari yaptırımlara yol açabiliyor.
Dijital reklamcılıkta ise aynı genel saatlik reklam sınırı bütün mecralara uygulanmıyor. Reklamlar kullanıcıya göre hedeflenebiliyor, farklı formatlarda sunulabiliyor ve yayıncılar abonelik gelirleriyle reklam gelirlerini birleştirebiliyor.
Elbette dijital yayıncılık da RTÜK denetimi ve başka hukuki yükümlülükler altında. Ancak iki sistemin ticari imkânları ve düzenleyici koşulları aynı değil.
Televizyonun reklam kapasitesini sınırlayıp ardından dijital devlerle aynı ekonomik yarışa sokmak, rekabetin adaletini tartışmalı hale getiriyor.
Murat Yancı’nın itirazının ekonomik temeli işte burada.
DİZİLER SADECE DİZİ DEĞİLDİR!
Hollywood yıllarca dünyaya yalnızca film değil, Amerikan kültürünü de ihraç etti.
Türkiye de Gümüş, Muhteşem Yüzyıl ve Diriliş Ertuğrul gibi yapımlarla dünyanın dört bir yanına ulaştı. Türk dizileri bugün ülkemizin en önemli kültürel diplomasi araçlarından biri.
Dünyanın kendi kültürünü tanıtmak için büyük bütçeler harcadığı bir dönemde Türkiye, kendi hikâyeleriyle milyonlarca insana ulaşabiliyor.
Bu gücün ekonomik temelini kaybetmek, yalnızca televizyon kanallarının sorunu değildir.
DEVLETİN GÖREVİ REKABETİ EŞİTLEMEKTİR
Çözüm dijital platformları engellemek değil, televizyon yayıncılığını ekonomik açıdan yaşatacak adil koşulları oluşturmaktır.
Reklam mevzuatı yeniden değerlendirilmeli, yerli yapımlar ölçülebilir teşviklerle desteklenmeli, dijital ve geleneksel yayıncılık arasındaki yükümlülük farkları rekabet hukuku açısından incelenmelidir.
Elbette sektör de astronomik oyuncu ücretlerini ve şişen yapım bütçelerini sorgulamalıdır.
Ancak Murat Yancı’nın uyarısı hafife alınmamalıdır.
Çünkü bugün televizyonların ekonomik geleceğini konuşuyoruz. Yarın Türkiye’nin dünyaya kendi hikâyelerini anlatma gücünü kaybetmesini konuşabiliriz.
Unutmayalım:
Bir ülkenin sınırlarını ordusu korur, dünyadaki kültürel etkisini ise anlattığı hikâyeler büyütür.
Türkiye kendi hikâyelerini anlatma gücünü kaybetmemelidir.
