Organize suçla mücadelede uzun yıllar boyunca kamuoyunun en çok gördüğü görüntü belliydi: Operasyon yapılır, şüpheliler gözaltına alınır, örgütün silahlarına ve araçlarına el konulur, ardından adli süreç başlardı.
Fakat yeni nesil suç örgütleriyle mücadele, artık yalnızca sokaktaki suç unsurunu yakalamaktan ibaret olamaz.
Çünkü bugün suç örgütlerinin gerçek gücü yalnızca ellerindeki silahtan, sokaktaki adam sayısından ya da korku yaratma kapasitelerinden gelmiyor. Arkalarında suç faaliyetlerini besleyen bir para düzeni bulunuyor.
İşte İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının Daltonlar, Gündoğmuşlar, Şapkalılar ve Barış Boyun Grubu olarak bilinen yapılanmalara yönelik yürüttüğü mali soruşturmayı önemli kılan nokta tam olarak burada ortaya çıkıyor.
Soruşturma kapsamında 818 şüphelinin kiralık kasaları dahil banka hesapları ile kripto varlıklarına el konulması, organize suçla mücadelede meselenin yalnızca görünen yüzüne değil, örgütleri ayakta tutan ekonomik mekanizmaya da yönelindiğini gösteriyor.
SİLAHI TUTAN EL KADAR, O ELİ FİNANSE EDEN PARA DA ÖNEMLİ
Bir suç örgütünü gerçekten etkisiz hale getirmek istiyorsanız yalnızca tetiği çeken kişiyi yakalamanız yetmez.
O silahı kim aldı?Parası nereden geldi?Örgüt mensuplarının giderlerini kim karşılıyor?Suçtan elde edilen para hangi hesaplara aktarılıyor?Hangi şirketler, kişiler veya finansal araçlar üzerinden dolaştırılıyor?Kripto varlıklara mı dönüştürülüyor?Yasa dışı bahis veya kumar gibi alanlarda mı kullanılıyor?
Ve en önemlisi, suçtan kazanılan para yeniden suç işlemek için nasıl örgütün hizmetine sokuluyor?
Yeni dönemde mücadelenin cevap aradığı sorular bunlar.
Çünkü suç ekonomisi çalışmaya devam ettiği sürece bir örgütün kaybettiği insan kaynağının yerine yenisini koyabilmesi mümkündür. Bir tetikçi yakalanır, başkası bulunur. Bir araç ele geçirilir, yenisi alınır.
Ama para akışı kesildiğinde tablo değişir.
Örgütün hareket kabiliyeti daralır
İnsan kaynağını beslemesi zorlaşır.Yeni suçları finanse etme kapasitesi azalır.
Kısacası mesele yalnızca suçluyu yakalamak değil, suçu besleyen ekonomik düzeni işlemez hale getirmektir.
YENİ NESİL SUÇA YENİ NESİL MÜCADELE
Özellikle son yıllarda karşımıza çıkan yeni nesil suç yapılanmalarının klasik mafya örgütlerinden farklı özellikleri bulunuyor.
Sosyal medya üzerinden görünürlük sağlamaya çalışan, gençleri para ve güç vaadiyle etkileyebilen, kripto varlıklardan yasa dışı bahis sistemlerine kadar teknolojinin ve yeni finansal araçların sağladığı imkânlardan yararlanabilen daha hareketli yapılarla karşı karşıyayız.
Dolayısıyla devletin mücadelesinin de aynı hızla dönüşmesi gerekiyor.
Sokakta operasyon yapılırken finansal sistemde de iz sürülmeli.
Örgüt mensubu araştırılırken banka hesabı da araştırılmalı.
Tetikçi yakalanırken finansör de bulunmalı.
Azmettirici soruşturulurken suç gelirinin hangi kanallardan geçtiği de ortaya çıkarılmalı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamasındaki şu yaklaşım bu nedenle önem taşıyor:
“Suç örgütlerinin yalnızca insan kaynağını değil, finansal damarlarını da keseceğiz.”
Aslında yeni dönemde organize suçla mücadelenin özeti tam olarak budur.
818 ŞÜPHELİYE UZANAN MALİ TAKİP
818 şüpheli hakkında banka hesaplarından kiralık kasalara, kripto varlıklara kadar uzanan tedbir uygulanması, soruşturmanın mali boyutunun genişliğini ortaya koyuyor.
Burada temel hedef yalnızca bir miktar paraya ulaşmak değildir.
Asıl mesele paranın izini sürerek örgütün haritasını çıkarmaktır.
Çünkü para çoğu zaman suç örgütünün görünmeyen bağlantılarını gösterir.
Kim kime para gönderiyor?
Hangi hesaplar arasında olağan dışı hareketlilik bulunuyor?
Suçtan elde edildiği değerlendirilen gelir nerede toplanıyor?
Hangi varlıklara dönüştürülüyor?
Nihayetinde kimin kontrolüne geçiyor?
Bu soruların cevapları ortaya çıktıkça suç örgütünün yalnızca sokaktaki kadrosu değil, ekonomik organizasyonu da görünür hale gelir.
GENÇLERİ BU YAPILARDAN KORUMANIN YOLU DA BURADAN GEÇİYOR
Meselenin bir başka önemli tarafı ise çocuklar ve gençler.
Yeni nesil suç örgütlerinin oluşturduğu en büyük tehlikelerden biri, suçu kimi zaman sosyal medya üzerinden bir güç ve kolay para hikâyesi gibi pazarlayabilmeleridir.
Lüks otomobiller, para görüntüleri, silahlar, gösterişli hayatlar...
Bunların arkasındaki gerçek ise çoğu zaman tehdit, şiddet, uyuşturucu, yasa dışı bahis ve başka suç faaliyetleridir.
Bu nedenle suçtan elde edilen servetin el değiştirmesi ve suç ekonomisinin kurutulması yalnızca mali bir tedbir değildir.
Aynı zamanda suç örgütlerinin gençlere sunduğu “suç işleyerek güç ve zenginlik kazanabilirsin” propagandasına verilecek en güçlü cevaplardan biridir.
Mesaj açık olmalıdır:
Suçtan kazanılan para dokunulmaz değildir.
Kripto varlığa çevirmek kurtarmaz.
Başkasının hesabından geçirmek kurtarmaz.
Kasada saklamak kurtarmaz.
Suçtan kaynaklandığı hukuken ortaya konulan ekonomik değerlerin peşine devletin mali ve adli kapasitesi de düşer.
DEVLET SADECE KAPIYI KIRMIYOR, PARA MUSLUĞUNU DA KAPATIYOR
Organize suçla mücadelede kalıcı başarı, operasyon sayısıyla değil, örgütün yeniden ayağa kalkma kapasitesinin ne ölçüde ortadan kaldırıldığıyla değerlendirilmelidir.
Bu nedenle bugün atılan adımların devamı önemlidir.
Sokaktaki tetikçiden örgüt yöneticisine...
Azmettiriciden finansöre...
Banka hesabından kiralık kasaya...
Kripto varlıktan suç gelirleriyle edinildiği tespit edilen malvarlığına kadar uzanan bütüncül bir mücadele yürütülmelidir.
Çünkü suç örgütleri birer ekonomik organizasyon gibi hareket ediyorsa, devlet de onların ekonomik altyapısını hedef almak zorundadır.
Bir tarafta kolluk operasyonu, diğer tarafta savcılık soruşturması; bir tarafta mali analiz, diğer tarafta dijital para hareketlerinin takibi...
Hepsi aynı hedefin parçalarıdır.
Suçun kazançlı bir faaliyet olmaktan çıkarılması.
Türkiye'nin yeni nesil suç örgütleriyle mücadelesinde ihtiyaç duyduğu yaklaşım da budur.
Sadece suç işleyeni yakalamak değil...
Suçu finanse edeni bulmak.
Sadece silaha el koymak değil...
O silahı satın alan paranın kaynağına ulaşmak.
Sadece örgütün adamlarını dağıtmak değil...
Örgütün kasasını da boşaltmak, para musluğunu kapatmak ve yeniden örgütlenebileceği ekonomik zemini ortadan kaldırmak.
Çünkü bir suç örgütünün elinden silahını almak önemlidir.
Ama onu gerçekten güçsüz bırakmanın yolu, o silahı yeniden satın alabileceği paraya ulaşmasını engellemekten geçer.
