Alihan Kuriş ve yakın çevresine ilişkin soruşturmanın mali ayağında ortaya çıkan tablo, artık birkaç şirket hesabından, birkaç taşınmazdan ya da birkaç şüpheli para transferinden söz edilemeyecek kadar büyük.

MASAK raporuna yansıyan veriler doğruysa karşımızda, kuşaklara ve aile fertlerine yayılan; taşınmazlardan şirketlere, lüks otomobillerden milyonluk banka transferlerine kadar uzanan devasa bir mal varlığı hareketliliği bulunuyor.

Rakamların büyüklüğü bile neden bu soruşturmanın sonuna kadar götürülmesi gerektiğini anlatmaya yetiyor.

Yalnızca dört aile ferdinin TAKBİS geçmişinde 1.818 işlem kaydı var.

Elbette bunun 1.818 ayrı taşınmaz anlamına gelmediğini özellikle belirtmek gerekiyor. Miras intikalleri, ifraz, tevhit ve benzeri tapu işlemleri de bu sayının içerisinde. Hukuk devletinde sayıların büyüklüğünden hareketle kimse peşinen suçlu ilan edilemez.

Ancak aynı hukuk devleti, böylesine büyük bir mal varlığı hareketliliğinin kaynağını sormak zorundadır.

646 İŞLEMİN HİKÂYESİ NE?

Alihan Kuriş'in annesi Ayşe Gülderen Denizolgun Kuriş adına 646 tapu işlem kaydı bulunması sıradan bir veri değildir.

Bürolar, dükkânlar, arsalar, meskenler, tarlalar, imalathaneler...

Bunların bir bölümünün miras yoluyla edinilmiş olması son derece doğal olabilir. Ancak soruşturmanın görevi zaten tam olarak burada başlıyor:

Hangisi miras, hangisi satın alma?
Satın alınanların bedeli ne?
Bu bedeller hangi gelirle karşılandı?
Satışlarda gösterilen bedeller banka kayıtlarıyla örtüşüyor mu?
Üçüncü kişilere yapılan devirlerin ekonomik gerekçesi ne?

Bunların tamamı cevaplanabilir sorular.

Ve cevaplanmalıdır.

84 İCRAİ HACİZ BULUNAN TAŞINMAZ

Dosyanın dikkat çekici isimlerinden biri de Alihan Kuriş'in kayınpederi Mustafa Kösemusul.

426 gayrimenkul işlem kaydı...

Daha çarpıcısı ise özel orman niteliğindeki bir taşınmazdaki 84 icrai haciz, 30 kamu haczi ve üç ihtiyati haciz kaydı.

Başka bir taşınmazda 30 icrai haciz, 32 kamu haczi ve ipotekler...

Burada yapılması gereken şey sansasyon üretmek değil, ekonomik fotoğrafı bütün çıplaklığıyla ortaya çıkarmaktır.

Çünkü organize suçla mücadelede yalnızca kişilerin kimlerle görüştüğüne değil, paranın nereden gelip nereye gittiğine de bakılır.

MİRAS BAŞKA, MİRAS SONRASI PARA TRAFİĞİ BAŞKA

Kuriş ailesinin taşınmaz geçmişinin önemli bölümünde miras zinciri bulunuyor.

Nevin Kuriş'ten Mahmut Sabri Kuriş'e, Mahmut Sabri Kuriş'ten çocuklara geçen taşınmazların varlığı tek başına herhangi bir suç şüphesi yaratmaz.

Fakat soruşturmanın asıl bakması gereken yer bundan sonrasıdır.

Miras kalan taşınmazlar ne zaman satıldı?

Kime satıldı?

Hangi bedelle satıldı?

Tapudaki bedelle gerçek ödeme aynı mıydı?

Satış bedelleri banka hesaplarına girdi mi?

Taşınmazları alan üçüncü kişilerin Kuriş ailesi veya soruşturma kapsamındaki şirketlerle mali ilişkileri bulunuyor mu?

Para izi takip edildiğinde gerçek faydalanıcı kim?

İşte MASAK incelemesini değerli kılan tam olarak budur.

2,4 MİLYONLUK MERCEDES'İN PARASINI NEDEN BAŞKASI ÖDEDİ?

Dosyada üzerinde özellikle durulması gereken işlemlerden biri de Seda Kuriş adına alınan Mercedes-Benz.

Rapora göre 5 Eylül 2023'te Mehmet Özmen isimli üçüncü bir kişiden Seda Kuriş'in hesabına 2 milyon 406 bin 650 lira gönderiliyor.

Aynı gün bunun 2 milyon 406 bin 344 lirası Mercedes-Benz'e aktarılıyor.

Neredeyse kuruşu kuruşuna.

Burada sorulacak soru son derece basit:

Mehmet Özmen neden Seda Kuriş'in Mercedes'inin parasını ödedi?

Borçsa belgesi nerede?

Ticari ilişkiyse hangi ticaretin karşılığı?

Hibeyse neden?

Başka bir ekonomik ilişki varsa nedir?

Bir suç isnadı için yalnızca bu transfer elbette yeterli değildir. Fakat milyonlarca liralık bir otomobilin bedelinin üçüncü kişi tarafından karşılanması, mali soruşturmada açıklanması gereken son derece önemli bir işlemdir.

AYNI GÜN BEŞ TARLA

Bir başka dikkat çekici tablo Seda Kuriş'in kardeşi Ayşe Nur Bedir'de görülüyor.

Beş tarla.

Yaklaşık 18 bin 700 metrekare.

Ve beşi de aynı gün, 2 Ekim 2023'te ediniliyor.

Üstelik aynı dönemde banka hareketleri önceki yıllara göre ciddi şekilde yükseliyor; lüks otomobiller ve şirket ortaklıkları da mali profilin içerisinde bulunuyor.

Yine hüküm vermiyoruz.

Yine aynı soruyu soruyoruz:

Para nereden geldi?

Çünkü mal varlığı soruşturmalarının en temel meselesi budur.

MAL VARLIĞI YOK AMA MİLYONLAR HESAPTAN GEÇİYOR

Dosyanın belki de en fazla açıklamaya ihtiyaç duyan bölümlerinden biri Zeynep Kösemusul'a ilişkin.

Raporda adına şirket, araç veya gayrimenkul kaydı bulunmadığı belirtiliyor.

Buna karşılık hesaplarına 2016-2026 döneminde 5,55 milyon liradan fazla para girmiş, yaklaşık 3,8 milyon lira çıkmış.

Toplam çift yönlü hareket 9,3 milyon lirayı aşıyor.

Burada mesele bir kişinin hesabından yüksek miktarda para geçmiş olması değildir. İnsanların hesaplarında yüksek meblağlar bulunması elbette suç değildir.

Mesele, bu para hareketlerinin meşru ve açıklanabilir ekonomik kaynağının bulunup bulunmadığıdır.

Maaş mı?

Ticaret mi?

Borç mu?

Aile içi transfer mi?

Şirket ödemesi mi?

Yoksa başka bir mali ilişkinin parçası mı?

Devlet bunları sormayacaksa MASAK neden var?

ORGANİZE SUÇLA MÜCADELEDE EN ETKİLİ SİLAHLARDAN BİRİ: PARAYI TAKİP ETMEK

Türkiye uzun yıllar organize suçla mücadeleyi çoğunlukla operasyon görüntüleri üzerinden tartıştı.

Oysa modern organize suçla mücadelede yakalamalar kadar önemli başka bir aşama daha vardır:

Suç ekonomisini çökertmek.

Çünkü bir yapılanmanın insan kaynağı değişebilir.

Yöneticileri değişebilir.

Şirket isimleri değişebilir.

Parayı taşıyan kişiler değişebilir.

Ama ekonomik sistem ayakta kaldığı sürece yapı kendisini yeniden üretebilir.

Bu nedenle savcılığın ve MASAK'ın banka hesaplarından tapu kayıtlarına, şirket ortaklıklarından araç alımlarına kadar uzanan para izini takip etmesi son derece önemlidir.

Eğer suçtan elde edilmiş bir kazanç varsa bulunmalıdır.

Başkasının üzerine geçirilmişse gerçek faydalanıcısına ulaşılmalıdır.

Şirketlerin içerisine sokulmuşsa kaynağı ortaya çıkarılmalıdır.

Taşınmaza çevrilmişse devir zinciri çözülmelidir.

Ama bütün bunların sonunda mal varlığının meşru olduğu ortaya çıkıyorsa o da aynı açıklıkla tespit edilmelidir.

Hukuk devleti tam olarak bunu gerektirir.

1.818 İŞLEMİN HER BİRİ AYDINLATILMALI

Kuriş dosyasında kamuoyunun asıl dikkat etmesi gereken nokta servetin büyüklüğünden çok, servetin kaynağıdır.

Çünkü servet sahibi olmak suç değildir.

Miras almak suç değildir.

Gayrimenkul alıp satmak suç değildir.

Lüks otomobile binmek de suç değildir.

Fakat organize suç ve kara para aklama iddialarının araştırıldığı bir dosyada, aile ve yakın çevreye yayılan böylesine geniş bir mali hareketlilik varsa devlet bunun kaynağını araştırmak zorundadır.

Bu nedenle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmanın mali ayağı önemlidir ve sonuna kadar götürülmelidir.

Tapudaki rakam banka hesabıyla karşılaştırılmalı.

Banka hesabındaki para vergi beyannamesiyle karşılaştırılmalı.

Şirket bilançosundaki hareket gerçek ticaretle karşılaştırılmalı.

Üçüncü kişilerin yaptığı milyonluk ödemelerin gerekçesi ortaya çıkarılmalı.

Aile içindeki devirlerin gerçek ekonomik mahiyeti belirlenmeli.

Ve bütün bu zincirin sonunda tek bir soruya cevap verilmelidir:

Bu servetin kaynağı ne?

Eğer cevabı meşru ticaret, miras ve belgelenebilir gelirlerse mesele kapanır.

Ama açıklanamayan servetin arkasından suç geliri çıkıyorsa, o zaman yalnızca suçun failine değil, suçun ekonomik gücüne de el konulmalıdır.

Çünkü organize suçla gerçek mücadele, yalnızca kapıları kırarak yapılmaz.

Kasaların, hesapların, şirketlerin ve tapuların ardındaki para izini takip ederek yapılır.

Kuriş soruşturmasında atılan adımların önemi de tam olarak burada yatıyor.

Adalet yalnızca suçluyu bulmakla değil, suçtan doğan servetin izini sürmekle de yükümlüdür.