Muhalefet partisinin il başkanı elindeki kâğıdı büzerek bir top gibi odanın diğer ucuna attı ama öyle bir atıştı ki, taş olsa duvarı delerdi. Bu fırlattığı kaçıncı listeydi bilmiyordu. Artık işin içinden çıkamıyor, Seçim Kuruluna listeyi teslim süresi de gittikçe daralıyordu. Birkaç saat sonra zaman dolacaktı. Liste dediğin de üç kişiydi. İlk ikisi belli, üçüncü ismi bulmak mümkün değildi.

İl Başkanı Hasan Bey bugünü atlatırsa her günü atlatacağına o kadar inanmıştı ki, ama önce bugün atlatılmalıydı. Onlara kim olduğunu göstermeliydi.

Kazanılmayacak bir liste için şehrin ileri gelenleri birbirini yemeye başlamıştı. Herkes o listede kendi adını görmek istiyordu. “Görseniz ne olacak be, görseniz ne olacak” diye sesli düşündü ama sanki odada birine bağırıyor gibiydi. Hasan Bey kendi kendine konuşmayı sürdürdü “Sanki bugüne kadar bir mebus çıkarmışız da”.

İlla da “bizden birisinin adı olsun” diye tutturanların sayısı 500’ü geçmişti. Mebus sayısı ise üçtü.

Küçük bir partiydi, adı büyüktü ama kendisi küçüktü. Her seferinde “bu defa bir vekil garanti” derlerdi ama kendileri de buna inanmazdı. Vatandaş da kendilerini mahcup etmemiş, hiç vekil vermemişti!

Hasan Bey her yönetim kurulunda yakınırdı; “Vatandaş kazanana oy veriyordu, kazandırana oy veriyordu. Onlar ne kazanıyordu ne de kazandırıyordu. Halk niye oy versindi?”

Ama şimdi bunu düşünmenin zamanı değildi. Eğer Seçim Kuruluna listeyi vermezse partinin geleceği tehlikeye girer, genel başkandan bir ton fırça yer, il başkanlığı da elinden kayıp giderdi. Kendisine baskı yapanlardan birinin adı olsa, diğerinin olmayacak. Yine rahat etmeyecekti. Yukarıya tükürse bıyıktı, aşağıda da sakal vardı. Gerçi Hasan Bey’in sakalı yoktu ama atasözüne karşı mı gelecekti, haşa!

Hem eşine ne diyecekti, “bir il başkanlığında kalmayı bile beceremedin, sünepe!” Aklına gelince yüzünü ekşitti. Bir kâğıt daha buruşturup attı ve o anda karar verdi; Kapıdan ilk girenin adını listeye yazacak, Seçim Kuruluna ulaştıracak, bu sıkıntıdan kurtulacaktı. Nasıl olsa yüzde bir bile oy almıyorlardı. Listede kimin adının olduğunun ne önemi vardı. Aşiretler mi, onlara da bir bahane bulurdu “genel başkan yazmış” derdi. Derdi de İnşallah inanırlardı.

O ara kapı çaldı. “Gir” dedi Hasan Bey istemeye istemeye, “girrr” diye de uzattı bıkmışçasına.

Yine bir aşiret mensubu gelecek, “listede bizden bir isim olacak, mutlaka olacak. Olmazsa gayri sen düşün” diye tehdit edecekti. Hasan Bey de tehdide boyun eğecek göz yoktu. Ters bir laf söyleyecekti ve olanlar olacaktı. Zaten dün gelen aşiret reisiyle az daha kavgaya tutuşacaktı, kendisini zor tuttu. Adam resmen tehdit ediyordu: “İlla listede benim oğlumun adı olacak” diye.

Neyse ki içeriye bir aşiret mensubu girmedi. Hatta hiçbir şeye mensup birisi de girmedi. Hatta bugüne kadar “kişi” olduğu düşünülmeyen, yolda geçerken şöyle bir bakıp geçilen birisi girdi. Şehrin en fakir ve en gariban insanı girdi. Girdi girmesine ama Hasan Bey de kendi kendine bir söz verdi.

Listenin birinci sırasına genel başkanın kontenjanından bir isim yazılmıştı. Onu değiştirmeye Hasan Bey’in gücü yetmezdi. Listenin ikinci sırasında genel başkan yardımcısının kontenjanı vardı, onu değiştirmeye de gücü elvermezdi. Listenin üçüncü ve son sırasına koyacağı isim kendi kontenjanı, bir şekilde halkın kontenjanıydı ama halkı kim önemserdi ki?

“Önemser” dedi Hasan Bey, “Önemser de, şimdi bu garibanı nasıl yutturacağız?”

Hasan Bey kafasından geçenleri garibanın duymamasını ümit ederek sordu, “Buyurun bir arzunuz mu vardı?”

Vardı…

Gariban günlerdir bir parça ekmek yememiş, boğazından bir damla su geçmemişti. Bir iş istiyordu, ekmek su istediği de yoktu. Bir iş olsun, helalinden boğazından bir lokma geçsin istiyordu. Elinde kalem olsa “helal” kısmını altını çizecek kadar bastırarak söylemişti.

Hasan Bey garibanı tanıyordu, Dertsizlerin Süleyman’ının en küçük oğlu Şükrü’ydü. Biraz saftı ama has adamdı. Kimsenin malında, mülkünde gözü olmadığı gibi haramda adı geçmez, kavgada gürültüde ismi anılmazdı. Gerçi kumar oynadığı söylenirdi ama adamda para mı var ki oynasın, “küçük yerlerin dedikodusu” deyip geçti.

Hasan Bey “Tam aradığım adam. Gerçi zaten kazanmayacak da, bu ismi aşiretlere nasıl kabul ettireceğiz?” diye düşünürken, birden sesli düşündü; “Vermesinler be vermesinler, şimdiye kadar verdiler de bizi iktidar mı ettiler?”

Gariban Şükrü şaşırdı, Hasan Bey kendini toparladı. Cebinden bir yemek parası kadar bir şey çıkarıp uzattı, sonra geri çekti; “Gel seni mebus yapalım”

Garibanın demin geri çekilen 20 lirada gözü kaldı. Halbuki o 20 lira ile neler yemezdi ki, lokantacı Kâmil efendiye gider, “Bir aşçı tabağı yap” derdi. Belki de önce çorba içer, sonra bir güveç, yanına da az pilav. Ne azı be ne azı çok pilav ister. Üstüne bir de tatlı yerdi. Ama pinti Hasan Bey banknotu gerisin geri cebine atmıştı.

“Ne mebusu Hasan Efendi, sen bir yemek parası ver ben gideyim, Allah’ın bir garibiyle dalga geçme”

Oysa Hasan Bey çok ciddiydi. Aşiretlerle uğraşmaktansa bir garibana arka çıktığını söyler, halk nezdinde itibarı bile artardı. Siyaset zenginlerin tapulu malı değildi. Aşiretlere tahsis edilen bir kontenjan da yoktu. Dünya henüz beşten büyük olmamıştı ama aşiretlerden de büyüktü.

“Dalga geçmiyorum, alay da etmiyorum” dedi Hasan Bey ve garibanın elini tuttu; “gel seni mebus yapalım. Ver bana kafa kağıdını. YSK’ya bugün ulaştıralım, gerisi seçmenin tercihi, Allah’ın takdiri.”

Gariban Şükrü kafa kağıdını verirse alacağı 20 lirayı düşünerek, cebinden buruşmuş bir defter halinde nüfus cüzdanını çıkardı. Hasan Bey 20 lira yerine 200 lira verdi: “Git önce karnını doyur. Yüzüne renk gelsin. Sonra üzerine temiz bir kıyafet al. Şöyle takım olsun. Lacivert olsun ki, mebus gibi görünesin. Sonra da şipşakcıda bir vesikalık fotoğraf çektir gel ama ne olur elini çabuk tut.”

Elini çabuk tutmak kolaydı da iki yüz lirayı hayatında bir arada göremeyen Şükrü’nün elinin titremesini durdurmak kolay değildi.

***

Dertsizlerin Süleyman’ının oğlu Şükrü’nün adaylığı her yerde konuşuluyordu. Şah amcanın çay ocağının müdavimlerinin sohbet konusu da Şükrü’nün mebus adaylığıydı. Çayını yudumlayan iki yaşlı dost seçim sonucunu tahmine çalışıyordu: “Elin delisine kimse oy vermez” dedi Ahmet amca. Bilal amca ise tam aksini savunuyordu: “Bugüne kadar akıllı olanlara oy verdik de ne oldu. Hepsi bizi ayakta soydu. Bu defa da deliye oy verelim, nasılsa çorba parasından başka bir şey bilmez.”

Gariban Şükrü’nün baba tarafı şehrin ileri gelen aşiretine dayanıyordu. Anne tarafı da diğer aşirete bağlıydı. Garibanlardı, düştüklerinde kimse sahip çıkmamıştı ama mebusluğuna itiraz edecek bir durum da görmemişlerdi. Tek sorun Şükrü’nün kumar alışkanlığı nedeniyle aileyi batırmış olmasıydı.

***

“Elin delisi” dedikleri Şükrü, meclisin en renkli vekilleri arasında girmekte gecikmedi. Partisi o güne dek mecliste grup kuramamıştı, hep birkaç vekil eksik olurdu. Bu seçim de hiç tahmin etmedikleri ilden üç vekil kazanmış, mecliste grup kurmuşlardı. Medya da yoğun ilgi gösterdi Şükrü’ye. Kendisinin vekil olmak istemediğini, hele hele bir aşçı tabağı hayalini anlatması medyada geniş yer buldu. O memlekete hizmet edecekti, haramda işi olmayacaktı.

***

Radyoda ajansı dinleyince Hasan Bey saçını başını yolmaya başladı. “Gel seni mebus yapalım” dediği gün aklına geldi. Demez olaydı. Rüşvet çarkının tepesine kadar çıkacağını kim bilebilirdi ki.

Partisi kurulduğu günden bu yana bu şehirde tek bir vekil kazanamamışken üçüncü sırada olan gariban(!) Şükrü, diğer ikisini de meclise götürmüştü. Partisine üç vekil kazandırmıştı, tarihe adını altın harflerle yazdırmıştı ama Hasan Bey mebus olamamıştı.

Eşi söyleniyordu, “40 yıldır bu partiye hizmet ettin de ne oldu, bak elin delisini bile mebus yaptın. Şimdi ne güzel sen mebus, ben mebus karısı olacaktım. Beceriksiz, sünepe!” diye diye Hasan Bey’i bunalttı.

Hasan Bey aşiretlerin baskısına katlandı, eşine de katlanırdı. Hatta her şeye katlanırdı da, bir zamanlar karnını doyuracağı 20 liraya gözü parlayan Şükrü’nün, seçildikten iki yıl sonra, işi ihale dağıtan, her şeyden pay almaya kalkan, “rüşvet çarkının tepesindeki isim” olarak ifşa edilmesine katlanamadı. Ah bir çorba parasına tav olan gariban ah!