Kazdağları’nda Altın Kaşık’ın ışığında bir gastronomi buluşması
Kazdağları’nın yeşile çalan yamaçları, Edremit Körfezi’nin zeytin kokulu rüzgârı ve Anadolu mutfağının kuşaktan kuşağa taşınan lezzetleri… Bir coğrafyayı tanımak için yollarında yürümek, bazen tarihini okumak, bazen de o toprakların insanlarıyla aynı sofraya oturmak gerek. Çünkü bir kentin hafızası, çoğu zaman tenceresinde kaynayan yemekte, zeytinin dalında, zeytinyağının kokusunda ve ustasının elinde saklı.
Edremit’te lezzet festivali
Gastronomi yazarı olarak katıldığım Kazdağları Gastronomi Festivali, Balıkesir’in Edremit Belediyesi’nin katkısı ve Hattuşa Vacation Thermal Club’ın ev sahipliğinde gerçekleşti. Açılışa Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş, Hattuşa Otelin Y.K. Başkanı ve iş insanı Mehmet Ali Doğan, TAŞFED Başkanı Bayram Özrek, Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürü Neslihan Vurucu, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Edremit Koordinatörü Yurt Yıldırım katıldı.
Festival, yöresel mutfağın zenginliğini ortaya koyarken genç şefleri, deneyimli ustaları, öğrencileri, üreticileri ve gastronomi dünyasının temsilcilerini aynı çatı altında buluşturdu. Festivalin Altın Kaşık Zirve Gecesi ise emeğin, yeteneğin ve mutfak kültürüne duyulan sevginin ödüllendirildiği anlamlı bir final oldu.
Bahri Batur
Mutfağın görünmeyen mimarı
Yüzlerce kişiye ulaşan bir festivalin düzenli işlemesi, yarışmacıların ağırlanması, mutfakların hazırlanması, programın yürütülmesi ve bütün bu ayrıntıların birbiriyle uyum içinde ilerlemesi, ciddi bir koordinasyon gerektirir. Kazdağları Gastronomi Festivali’nde bu emeğin merkezinde Hattuşa Vacation Thermal Club Mutfak Koordinatörü Bahri Batur vardı. Tabii ustanın yanında genç bir yetenek Alaattin Yıldırım’ın çabasını da göz ardı etmeyelim.
46 yaşındaki Batur, tesiste 12 yılı geride bırakmış bir mutfak profesyoneli. Meslek yolculuğuna Florya Kaşıbeyaz, Divan ve Antalya bölgesindeki çeşitli tesislerde çalışarak deneyim kazanıyor. Eşinin memleketi olan bu bölgeye yerleşmesiyle birlikte de Hattuşa’da mutfak kariyerine devam ediyor.
Batur, gençleri yetiştirmeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü, yeni mezunlara mesleki deneyim kazandırmayı ve Türk mutfağının zenginliğini gelecek kuşaklara aktarmayı önemsediğini anlatıyor. Bir otelin mutfağını yönetmek zaten başlı başına büyük bir sorumluluk. Buna bir de gastronomi festivali düzenlemekle ortaya çok yönlü bir çalışma alanı çıkıyor. Altın Kaşık ödüllerini festivalin bir parçası hâline getirmek de onun çabası.
TAŞFED’in gücü ve şeflerin emeği
Festivalin gastronomi dünyası açısından en dikkat çekici yönü ise Türkiye Aşçılar ve Şefler Federasyonu’nun (TAŞFED) organizasyona verdiği destekti. Federasyon Y.K. Başkanı Bayram Özrek’in bizzat katıldığı etkinlikte, yaklaşık 50 üye şefin jüri görevinde yer alması, yarışmaların mesleki birikim ve değerlendirme disiplini açısından önemini ortaya koydu. Çünkü genç bir aşçının tabağını deneyimli ustaların karşısına çıkarabilmesi çok değerli. Festivalde 12 ilden gelen 165 öğrenci ve 100’yakın şefin buluşması da bu açıdan kayda değer. Öğrenciler, profesyonel şefler ve yöre mutfağını yaşatan ev hanımları, aynı gastronomi çatısı altında hünerlerini sergilediler. Ben de bu buluşmada yer aldım ve panellerden birinin moderatörlüğünü üstlendim.
Bahri Batur, TAŞFED Balıkesir İl Başkanı ve Federasyon’a üye olan Balıkesir Edremit Aşçılar Derneği’nin de kurucuları arasında.
Hattuşa Vacation Thermal Club
Hattuşa Vacation Thermal Club, Kazdağları’nın doğal güzellikleri içinde termal turizm ve konaklama hizmetleri sunarken gastronomi etkinliğine de kapılarını açması çok kıymetli. Bir gastronomi festivalinin başarısında organizasyonun niteliği kadar, ev sahibi Hattuşa Otel Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Doğan’ın etkinliğe sunduğu güçlü destek de belirleyici bir rol oynuyor. Çünkü şef, jüri üyesi, üretici, öğrenci ve sektör temsilcisinin bir araya geldiği bu tür organizasyonlarda konaklama imkânı ve mutfak altyapısı kritik öneme haiz. Dolayısıyla Doğan ve Batur özellikle tebrik edilmeli.
Yerel gastronomiye destek vermek, bir etkinlikle sınırlı kalmamalı. Bu destek, bölgenin üreticisine, genç aşçısına ve kültürel mirasına uzanan kalıcı bir ilişkiye dönüştüğünde bir anlam kazanıyor.
Zeytin, zeytinyağı ve Edremit’in mutfak hafızası
Edremit denildiğinde insanın zihninde ilk canlanan değerlerden biri zeytin. Yüzyıllardır bu coğrafyanın ekonomik hayatını, tarımsal üretimini ve sofra kültürünü besleyen zeytin ağacı, bölgenin kimliğinin ayrılmaz bir parçası. Kazdağları’nın doğal zenginliğiyle Edremit Körfezi’nin tarımsal birikimi birleştiğinde, gastronomi açısından güçlü bir hikâye ortaya çıkıyor. Yöresel otlar, zeytinyağlılar, mevsiminde toplanan bitkiler ve yerel ürünlerle hazırlanan yemekler, bu hikâyenin farklı sayfalarını oluşturuyor.
Unutulmaya yüz tutan lezzetlere sahip çıkmak
Festivaldeki konulardan biri de yöresel yemeklerin araştırılması ve korunması meselesiydi. Bahri Batur’un aktardığı çalışmalar arasında karanfilli ekmek gibi geçmişten günümüze ulaşan, ancak zamanla unutulma riski taşıyan lezzetlerin araştırılması bulunuyor. Bir yemeğin kaybolması, o yemekle birlikte pişirme tekniği, mevsim bilgisi, yerel ürün kullanımı ve ailelerin hafızasında yaşayan bir kültür de silikleşir. Bu nedenle eski tarifleri araştırmak, onları deneyimli ustalardan dinlemek, ölçülerini ve hazırlanış biçimlerini kayıt altına almak son derece değerli.
Festival ev hanımlarına da destek verdi
Edremit’in mutfak kültürü ve gastronomik kimliği zeytin ve zeytinyağıyla birlikte çok geniştir. Yöresel otların, ev yemeklerinin ve geçmişte kullanılan tekniklerin araştırılması; yeni coğrafi işaret başvurularına da zemin hazırlayabilir. Festivalin ev hanımlarına yönelik yarışması da bu kültürel aktarımın en sıcak örneklerinden biri. Bölgedeki kadınların yemeklerini kendi evlerinde hazırlayarak yarışmaya getirmeleri, yemeklerin ev ortamında oluşan karakterini korumayı amaçlıyordu. Nar Kadınlar Derneği ve Edremit Dayanışma ve Kültür Derneği iş birliğiyle yürütülen bu bölüm, mutfak kültürünün profesyonel şeflerle birlikte kadınların da var olduğunu gösterdi.
Festivalin finalinde düzenlenen Altın Kaşık Zirve Gecesi’nde dereceye giren yarışmacılar ödüllerini aldı. Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş, başarılı şefleri ve yarışmacıları tebrik ederek ödüllerini takdim etti. Törene Havran Kaymakamı Muhammed Evlice ve Hattuşa Vacation Thermal Club Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Doğan da katıldı.
Festival alanında yer alan iki üretici firma
Pirge
Ustanın elindeki araç
Profesyonel mutfakların ihtiyaçlarına yönelik bıçaklarıyla tanınan Pirge gibi markaların festivale katılması, gastronominin üretim ve ekipman boyutunu da görünür kılıyor. Bir şefin mahareti elbette bilgi, deneyim ve yaratıcılıkla gelişir; ancak doğru ekipman da mutfaktaki işin niteliğini ve verimliliğini destekler. Pirge’nin varlığı, mutfak profesyonellerinin ihtiyaçlarıyla sektörün üretim gücü arasındaki bağı hatırlatıyordu.
İdatat zeytincilik
Dalından sofraya uzanan emek
Edremit merkezli İdatat ise bölgenin temel tarımsal değerlerinden zeytin ve zeytinyağını temsil eden markalar arasında yer alıyor. Şirket, 20 yılı aşkın süredir sofralık zeytin ve zeytinyağı alanında faaliyet gösteriyor; ürünleri arasında Edremit zeytinleri, naturel sızma zeytinyağları ve erken hasat seçenekleri bulunuyor.
