Bir filmi yıllar sonra yeniden izlerken tuhaf bir şey olur. Hikâyenin önemli bir bölümünü unutmuşuzdur. Bazı oyuncuların filmde yer aldığını bile hatırlamayız. Fakat bir sahneye geldiğimizde, daha ilk görüntüden sonra ne olacağını biliriz. Birazdan söylenecek söz, kapıdan girecek kişi, başlayacak müzik hafızamızda yerli yerindedir.
Selvi Boylum Al Yazmalım denince filmin bütün gelişmelerini sırasıyla anlatmakta zorlanabiliriz. Ama finaldeki seçimin ağırlığını hatırlarız. Hababam Sınıfı filmlerinde hangi hadisenin hangi filmde yaşandığı birbirine karışır. Mahmut Hoca’nın öğrencilerine baktığı bazı anlardaki kırgınlık ise kolay kolay silinmez. Gülmek için izlediğimiz insanların bizi ne zaman hüzünlendirdiğini unutmayız.
Bir sahnenin hafızaya yerleşmesini yalnızca iyi yazılmış bir replikle açıklamak eksik kalır. Bazen oyuncu konuşmadan önce başını hafifçe eğer. Bazen kamera, gitmek üzere olan birinin ardından birkaç saniye daha bekler. O birkaç saniyede, uzun bir konuşmanın anlatamayacağı kadar çok şey hissederiz. Çünkü film boyunca tanıdığımız insanın o anda neler kaybettiğini biliriz.
Burada oyunculuğun da hassas bir ölçüsü var. Duyguyu göstermek isterken seyirciye hissedecek alan bırakmamak mümkün. Üzüntüyü her hareketiyle anlatmaya çalışan bir oyuncuyu seyrederken onun çabasını fark edebiliriz. Oysa gözünü kaçırması, cümlesini bitirememesi bazen bize yeter. Gerisini kendi hayatımızdan tamamlarız.
Aynı ölçü yönetmen için de geçerli. Müzik yükselir, kamera yaklaşır, kurgu hızlanır, sahnenin etkisi için bütün imkânlar kullanılır. Yine de içimizde bir şey kıpırdamayabilir. Başka bir filmde iki kişi bir masada oturur, aralarında sıradan görünen birkaç cümle geçer ve o konuşma günlerce peşimizi bırakmaz.
Çünkü sahnenin gücü, kendisinden önce anlatılanlarla da ilgilidir. Bir vedanın bizi sarsması için o beraberliğe inanmış olmamız gerekir. Bir karşılaşmanın sevincini duymak için bekleyişi paylaşmış olmamız gerekir. Hatırladığımız o kısa anın içinde, aslında filmin başından beri birikenler vardır.
Yıllar sonra bir filme yeniden dönmemizin sebebi de bazen budur. Sonunu öğrenmek için açmayız. Zaten biliyoruzdur. O sahneye bir kez daha gelmek isteriz. Üstelik bu kez yaşımız, kayıplarımız, tecrübelerimiz değişmiştir. Vaktiyle dikkat etmediğimiz bir bakışta uzun uzun dururuz. Film aynıdır. Fakat sahnenin bizde bıraktığı iz değişmiştir.
