Devlet Bahçeli'nin eğitim sistemine ilişkin yaptığı çıkış, günlük siyasetin sıradan tartışmaları arasında kaybolup gitmemeli. Çünkü Bahçeli, Türkiye'nin en büyük meselelerinden birine işaret ediyor. Eğitim sistemimiz bilgi aktarıyor, diploma dağıtıyor, meslek sahibi yapıyor ama karakter inşa etmekte giderek daha fazla zorlanıyor.
Artık şu gerçekle yüzleşmek zorundayız: Üniversite mezunu sayımızı artırırken erdemli insan yetiştirme meselesini ihmal ettik. Bilgiyi çoğalttık ama vicdanı aynı ölçüde büyütemedik. Başarıyı kutsadık, ahlakı ikinci plana ittik. Sonra da toplumun neden bu kadar hoyratlaştığını, insanların birbirine neden güvenmediğini sorgulamaya başladık.
EĞİTİMİN RUHUNU KAYBETTİK
Osmanlı'nın son döneminde eğitim, imparatorluğun geleceğini kurtaracak nesiller yetiştirme arayışının merkezindeydi. Cumhuriyet'in kuruluşunda ise yeni devletin temel taşı olarak görüldü. 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu, eğitimi ortak bir kurumsal yapıya kavuşturmayı hedefliyordu.
Bugün geldiğimiz noktada ise eğitimi büyük ölçüde sınavlara, puanlara ve diplomalara indirgedik.
Çocuklarımızı yarış atına çevirdik. Daha ilkokul sıralarında rekabete sokuyor, gençliğini sınav salonlarında tüketiyor, ardından eline bir diploma tutuşturup hayata gönderiyoruz.
Ama kimse şu soruyu yeterince sormuyor: Bu genç dürüst mü? Adalet duygusu gelişmiş mi? Başkasının hakkına saygı duyuyor mu? Memleketine karşı sorumluluk hissediyor mu?
Bunları ölçemeyen bir eğitim sisteminin başarı tabloları ne kadar parlak olursa olsun ortada ciddi bir eksiklik vardır.
İşte bu noktada Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in hakkını teslim etmek gerekiyor. Tekin'in öncülüğünde hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, eğitimi yalnızca akademik başarıdan ibaret görmeyen, bilgiyle erdemi buluşturmayı hedefleyen önemli bir zihniyet değişikliğini temsil ediyor. Modelin merkezine yerleştirilen “Erdem-Değer-Eylem” yaklaşımı, çocuklara değerleri ezberletmekten çok, bu değerleri davranışa dönüştürmeyi amaçlıyor. Bana kalırsa Yusuf Tekin'in en önemli tarafı, yıllardır konuşulmasına rağmen üzerine yeterince gidilmeyen bu meseleyi eğitim politikasının merkezine taşıma iradesidir.
ÇOCUKLARA AHLAK ANLATAN YETİŞKİNLER!
İşin daha vahim tarafı, eğitimdeki çürümenin bütün sorumluluğunu okullara yüklememiz.
Çocuğuna dürüstlük öğütleyen ama işini torpille halleden baba, adaletten söz edip kendi yakınına ayrıcalık isteyen yönetici, liyakat nutukları atarken sadakati ehliyetin önüne koyan bürokrat...
Sonra hep birlikte ahlaklı nesiller yetiştiremediğimizden şikâyet ediyoruz.
Kusura bakmayalım!
Çocuklar söylediklerimizi değil, yaptıklarımızı öğreniyor.
Devletin kurumlarında liyakat yoksa okulda verilen ahlak dersinin karşılığı kalmaz. Toplumda hak yemek marifete, köşeyi dönmek başarıya, gücü elinde bulundurmak üstünlüğe dönüşmüşse istediğiniz kadar müfredat değiştirin, sonuç değişmez.
Bahçeli'nin aile, çevre ve okul birlikteliğine ilişkin yaklaşımı tam da bu nedenle önemlidir. Eğitim yalnızca öğretmenin omuzlarına bırakılacak bir mesele değildir. Toplumun tamamı ya bu eğitimin parçasıdır ya da başarısızlığının ortağıdır.
Burada Yusuf Tekin'in yürüttüğü çalışmaların kıymetini bir kez daha vurgulamak isterim. Türkiye'de eğitim alanında köklü değişikliklere girişmek kolay değildir. Alışkanlıklarla, ideolojik önyargılarla ve yılların biriktirdiği yapısal sorunlarla mücadele etmeyi gerektirir. Tekin, bütün eleştirilere rağmen millî ve manevi değerleri eğitim sisteminin asli unsurlarından biri hâline getirme kararlılığı sergiliyor. Bu yaklaşımı yalnızca siyasi aidiyetler üzerinden mahkûm etmek haksızlık olur. Elbette ortaya konulan modelin başarısını sınıflardaki somut sonuçlar belirleyecek. Ancak eğitimin merkezine yeniden insanı, karakteri ve sorumluluk duygusunu yerleştirme çabasını görmezden gelmek de mümkün değil.
GÜÇLÜ DEVLETİN TEMELİ KARAKTERDİR
Elbette millî değerlerine bağlı nesiller yetiştirmeliyiz. Ancak millî eğitimden anlamamız gereken yalnızca tarihini ezberleyen, bayrağını seven gençler yetiştirmek olmamalıdır.
Bu ülkenin ihtiyacı, vatan sevgisini sloganlarda değil, yaptığı işin hakkını vererek gösteren insanlardır.
Köprü yaparken malzemeden çalmayan mühendis, hastasına müşteri muamelesi yapmayan doktor, karar verirken siyasi güce değil hukuka bakan hâkim, devletin imkânlarını şahsi ayrıcalığı saymayan bürokrat...
İşte gerçek millî eğitim budur.
Bilimi, teknolojiyi, eleştirel düşünceyi ve dünya ile rekabeti de bu anlayışın ayrılmaz parçası hâline getirmek zorundayız. Çünkü karakter sahibi ama bilgisiz bir nesil de, bilgili ama vicdansız bir nesil de Türkiye'yi geleceğe taşıyamaz.
Bahçeli'nin açtığı tartışma, yeni bir müfredat düzenlemesinden çok daha büyük bir zihniyet değişimini gerektiriyor. Yusuf Tekin'in başlattığı dönüşüm de ancak ailelerin, öğretmenlerin, üniversitelerin ve devletin bütün kurumlarının bu sorumluluğu paylaşmasıyla gerçek karşılığını bulabilir.
Türkiye'nin artık daha fazla diplomaya değil, diplomasının hakkını veren insanlara ihtiyacı var.
Çünkü bir ülkeyi yalnızca cahiller geri bırakmaz.
Bilgisini vicdanından, makamını sorumluluğundan, çıkarını memleketinden üstün tutan eğitimli insanlar da geri bırakır.
Hatta bazen en büyük zararı onlar verir.