Tepside iki fincan kahve ile yanıma geldi sevgili Dilara Demir. “Fark ettim köşe yazısını yazmaya çalışırken farklı bir konu arandığını. Bende kahve iyi gelir diyerek kapıp kahveleri yanına geldim.” dedi. Gülümsedim; “Bu ara fazla siyasi analiz ve dizi yazılar yazdığım için haliyle doğru konu konusunda titizleniyorum.” diye cevap verdim.
“Farkındamısın.” diye lafa girdi Dilara; “Dünyada siyasi dengeler, çıkarlar doğrultusunda sürekli değişkenlik gösterirken, sanki her şey toplumların iyiliğiymiş gibi pazarlanırken diğer tarafta toplumlar inanılmaz bir kirlenme yaşıyor.
İnsanlar isyan noktasında, Avrupa da halk sokaklarda, yağmalama, kaos en üst noktada. Yani diyorum ki toplumsal kirlenmenin altını çizmelisin.” İşte hayatımdaki Dilara Demir farkı tamda buydu. “Haklısın.” dedim. “Yazı bitince çaylar benden.” diyerek ayrıldı yanımdan.
“KİRLENMEK GÜZELDİR”
Son zamanlarda TV ve medyada yayınlanan bir reklam var: "Kirlenmek güzeldir." Ama nasıl kirlenmek? Reklamlardaki gibi çocukların oynarken üstü başı, elbisesi kirlenmişse, çiftçi tarlasında, hayvanlarının arkasında dolaşan çoban, oturduğu koltuğun kendisine sağladığı gücü ve hakları vatandaş için, kimsesizler için, darda ve zorda kalmışlar için kullanırken terlemiş, kirlenmişse evet, kirlenmek güzeldir. Sizden sonra gelecek olanlar da böyle kirlenmeyi onurlu ve haysiyetli sayar. Ancak bu durum fiziksel alandan çıkıp insan ilişkilerine, oradan toplumsal hareketlere ve nihayetinde kurumsal bir kirlenmeye geçince içinden çıkılmaz bir hal alır. Çünkü karşı karşıya kalınan durum, basit bir yıkama ile çıkmayacak toplumsal ve ahlaki bir erozyondur.
Doğru ile yanlış, helal ile haram, adil ile adil olmayan, haklı ile haksız arasındaki vicdani süreci yozlaştırmaktadır. Bu durumun süreklilik kazanması halinde toplumsal yozlaşma ve yönetimsel bozukluklar kaçınılmaz olur. Ahlaki kirlenmenin en çarpıcı ve tehlikeli kısmı, yalanın, rüşvetin, usulsüzlüğün ve adaletsizliğin ayıp veya suç olmaktan çıkıp insanlar arasında beceri, işini bilme, gemisini yürütme gibi görülmesi ve takdir edilmesidir. Ne yazık ki bu durum akıl almaz bir hızla ilerler ve neredeyse tüm ilişkileri şekillendirir.
TOPLUMSAL AHLAKİ KİRLENME
Dürüstlük, liyakat ve emek ne yazık ki göz ardı edilir hale gelir, nihayetinde ahlaki zemin kayar. Ahlaki kirlenme, ilk olarak insanlar arasındaki güveni zedeler. Özellikle adalete olan güvenin kaybolması toplumu ayrıştırır ve böler. İnsanlar ortak yaşamdan uzaklaşıp bireysel çıkarları doğrultusunda yaşamaya başlar, eline geçebilecek tüm fırsatları herhangi bir değer gözetmeden kullanır.
Şimdi: Fiziki kirlenme, coğrafi ve çevresel kirlenme, hava, su ve toprak kirliliği, gürültü kirliliği, ahlaki ve vicdani kirlilik, dini-inanç kirliliği, yönetim ve çalışan kirliliği, duygusal ve zihinsel kirlilik, bilgi kirliliği, toplumsal ve tüketim kirliliği, eğitim kirliliği, manevi ve ruhsal kirlilik, dilde, konuşmada kirlilik, oyuncak ve film kirliliği... Bendekiler böyle, muhtemelen sizler bu listeye daha birçok ekleme yapabilirsiniz.
Sevgili Dilara iki çayla yanıma geldi; “Bitirmedin mi yazıyı.” diye sordu. “Zamanlaman müthiş, yazının finalini yazıyordum. Madem geldin o zaman kapanış cümlelerini de sen söyle.” dedim. Ne yazdığıma hiç göz atmadan “Tamam, söylediklerimi yaz” dedi;
“Kirlenmek her yerde, her koşulda var ve mutlaka size de değecektir. Kaçınmak mümkün değil gibi, imkânsıza yakın... O zaman yapılması gereken, kirlendiğimizi bilmek ve bu kirlenmeden kurtulma cesaretini gösterebilmektir. Lekenin farkında olursak ve kabul edersek temizlenmek için gerekeni de yapabiliriz.”
