Avrupa'nın Türkiye'yle ilişkilerinde değişmeyen bir alışkanlığı var.. Önce kendi verdiği sözleri unutuyor, sonra Türkiye'nin önüne yeni şartlar koyuyor.
Şimdi de Gümrük Birliği'nin güncellenmesi karşılığında Kıbrıs meselesini masaya sürüyorlar.
Avrupa Komisyonu'nun Kıbrıs Özel Temsilcisi Raffaele Fitto, Ankara'da Hakan Fidan'la görüştü. Görüşme öncesinde Rum yönetiminden gelen mesaj açıktı: Kıbrıs müzakereleri 2017'de kaldığı yerden yeniden başlasın, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi için görüşmeler başlatılabilsin..
Pardon ama hangi hakla?
Türkiye'nin Avrupa'yla ticari ilişkilerini geliştirmesinin bedeli, Kıbrıs Türklerinin siyasi geleceği mi olacak?
Brüksel'in anlaması gereken bir şey var: Kıbrıs, Türkiye'nin Avrupa Birliği kapısında pazarlığa çıkarabileceği bir mülk değildir. Orada bir halkın iradesi, bir devletin güvenliği ve Türkiye'nin tarihsel sorumluluğu vardır.
ÖNCE 2004'ÜN HESABINI VERİN!
Hafızaları biraz tazeleyelim..
24 Nisan 2004..
Birleşmiş Milletler'in hazırladığı Annan Planı, Kıbrıs'ta eş zamanlı referanduma sunuldu.
Türk tarafı yüzde 65 oranında evet dedi. Rum tarafı yüzde 76 oranında hayır dedi.
Peki ne oldu?
Barışı kabul eden Türkler uluslararası izolasyonun içinde kaldı. Çözümü reddeden Rum yönetimi ise 1 Mayıs 2004'te Avrupa Birliği üyesi oldu.
Bunun adı nedir?
Hangi demokrasi anlayışında uzlaşmayı reddeden taraf ödüllendirilir, uzlaşmayı kabul eden taraf cezalandırılır?
Dahası var..
Avrupa Birliği Konseyi, 26 Nisan 2004'te Kıbrıs Türk toplumunun izolasyonunu sona erdirme yönünde irade açıkladı.
Aradan 22 yıl geçti. Mali yardım programları uygulandı ama doğrudan ticaret ve uluslararası temaslar üzerindeki temel engeller ortadan kalkmadı.
Avrupa, kendi sözünü bile tam anlamıyla yerine getirememişken bugün hangi ahlaki üstünlükle Türkiye'ye yeni şartlar dayatıyor?
AYNI MASAYA KAÇ DEFA OTURACAĞIZ?
1960'ta Kıbrıs Cumhuriyeti, Türklerle Rumların ortaklığı üzerine kuruldu.
Bu ortaklık sürdürülemedi.
1974'te Türkiye'nin müdahalesiyle adada yeni bir dönem başladı. 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi.
2004'te Annan Planı denendi. Olmadı.
2017'de İsviçre'nin Crans-Montana kentinde yeniden masaya oturuldu. Yine anlaşma çıkmadı.
Şimdi Avrupa, Türkiye'yi aynı müzakere çerçevesine dönmeye davet ediyor.
Elbette diplomasi yapılır. Elbette çözüm aranır.
Ama önce şu soruya cevap verilsin:
Kıbrıs Türklerinin siyasi eşitliğini güvence altına almayan, geçmişin başarısızlıklarından ders çıkarmayan bir müzakere sürecine neden yeniden dönülsün?
Sırf Avrupa Birliği Gümrük Birliği dosyasını açacak diye mi?
Kusura bakmayın..
Bu, diplomasi değil; ekonomik ilişkileri siyasi baskı aracına dönüştürme girişimidir.
AVRUPA TÜRKİYE'Yİ YANLIŞ OKUMASIN!
Türkiye'nin Avrupa Birliği'yle ticaretini geliştirmesi önemlidir.
1996'dan beri yürürlükte olan Gümrük Birliği'nin güncellenmesi de Türkiye'nin ekonomik çıkarlarına hizmet edebilir.
Ama Avrupa'nın da Türkiye'yle ekonomik ilişkilerini geliştirmeye ihtiyacı var.
Üstelik burada konuştuğumuz şey Türkiye'nin tek taraflı lütuf istediği bir düzenleme değil. İki tarafın da yararına olabilecek, karşılıklı menfaatlere dayanan bir ekonomik ortaklık.
Dolayısıyla masada yalnız Türkiye'nin talepleri yok. Avrupa'nın çıkarları da var.
İşte bu yüzden Brüksel'in Gümrük Birliği'ni Kıbrıs üzerinden bir ödül ve ceza mekanizmasına dönüştürme yaklaşımı kabul edilemez.
Hakan Fidan'ın görüşmeden bir gün önce TBMM'de Kıbrıs'ta iki ayrı halk, iki cumhuriyet ve iki devlet bulunduğunu vurgulaması da Ankara'nın pozisyonunu gösteriyor.
Türkiye müzakere kapısını kapatmak zorunda değil. Ancak müzakere etmekle siyasi eşitlikten vazgeçmek aynı şey değildir.
Avrupa önce 2004'te ortaya çıkan çifte standardıyla yüzleşsin.
Kıbrıs Türklerine verdiği sözlerin neden hâlâ bütünüyle karşılanmadığını anlatsın.
Ve en önemlisi, Kıbrıs Türklerini masada eşit siyasi iradeye sahip bir halk olarak görmeden kalıcı çözüm üretilemeyeceğini kabul etsin.
Son sözümüz de şu olsun..
Türkiye, Avrupa'yla ticaret yapar. Avrupa'yla müzakere eder. Avrupa'yla ortaklık kurar.
Ama Kıbrıs Türklerinin geleceğini Gümrük Birliği karşılığında pazarlığa çıkarmaz.
Çünkü bazı meselelerin ekonomik değeri değil, millî karşılığı vardır. Kıbrıs da onlardan biridir..