Azerbaycan’da akıl galip geldi.
Uzun yıllar Anadolu’nun yürek acısı Azerbaycan, tekrar egemen bir devlet olunca hepimiz bir gönül huzuru yaşamıştık. Tek millet, iki devlet olarak tanımlanan bir kader birliği ile Türklüğün kardeşliği zemininde çok önemli ilişkiler kuruldu. Bilim adamları, sanatçılar ve siyaset kurumu bu kardeşliği güçlendirmek için çok büyük çabalar sarf etti. Aliyev’in kendi iç işleri ile ilgili aldığı karar, başörtüsü meselesi gündeme geldiğinde bunun yanlış olduğunu söylemiştik. Ancak bu fikrimizin sonunda bu meselenin milletleri arasında bir mesele olmadığını üst düzey görüşmeler ile sorunların çözülebileceğini de söylemiştik. Nitekim öyle oldu. Aliyev ile Erdoğan bir araya geldi, köpürtülen ve kardeşliğimiz üzerine oynanan oyunlar bu iki liderin birleştirici tavrı ile kolayca çözüldü.
Azebaycan’ın bağımsızlığı ciddi çalkantılar ve mücadelenin sonucudur.
1918 de bağımsızlığını ilan etmişti ancak 1920 de Kızılordu tarafından işgal edilmiş ve 1991 yılına kadar SSCB’nin kontrolü altında yaşamıştı. 1918’de Mehmet Emin Resülzade başkanlığında kurulan ilk Azerbaycan Devleti demokratik ilk Türk Devleti olmuştu. Ancak kısa sürede Sovyet baskısı ile egemenliğini yitirmişti.1941 yılında SSCB İran’da Azerbaycan Türklerinin yaşadığı alanı işgal etti. 1945 yılına kadar hâkimiyetini sürdürdü. 1945’te özerk bir cumhuriyet hâline gelen bu bölge 1946’da tekrar İran kontrolü altına geçti. Bilim, sanat ve edebiyatta çok önemli olan bu bölge aydınları Azerbaycan’a iltica etmek zorunda kaldılar.
1990 yılında “kara ocak” olarak bilinen Rus ordusunun Bakü’ye girmesi ve Ermenileri korumak iddiası ile yüzlerce Azerbaycan Türkünü şehit etmesi istiklal mücadelesini çok güçlendirdi. Rusların yardımı ile Dağlık Karabağ’ı işgal eden Ermeniler 30 bine yakın insanın hayatını kaybetmesine, bir milyona yakın vatandaşın topraklarını terk etmesine sebep oldu. 1992 de “Hocalı Katliamı” bu saldırının en alçak örneğidir. Bu saldırı bir soykırım olarak tarihe geçti. Ebulfeyz Elçibey bu saldırıların ardından görevden uzaklaştırıldı. 2020 ile başlayan ve 2024'e kadar süren harekât ve savaşlar ile “Dağlık Karabağ” tekrar Azerbaycan toprağı oldu.
Bu tarih sıralamasını incelerseniz Azerbaycan’ın bağımsızlık için ne çetin mücadeleler verdiğini, işgaller, katliamlarla karşı karşıya kaldığını görürsünüz. Tüm bu dönemler içerisinde özellikle de Karabağ’ın kurtarılması sırasında Türkiye Cumhuriyeti’nin verdiği desteği hiç kimse inkâr etmiyor. Tarihsel ve sosyolojik olarak Anadolu Türkü ile Azerbaycan Türkü arasındaki kardeşlik sadece iyi zamanlarda değil sıkıntılarda da ortak kader birliği üzerine kurulu. Devletler arası hukuktan çok daha farklı ve çok daha anlamlı. Zaman zaman kardeşler arasında oluşan sıkıntılar devletler ve siyasi önderlerin çabası ile halledilebildiği için bu kardeşlik gelişme zemininde devam ediyor.
İki ülke arasındaki bu bağ tüm liderlerin ve kişilerin ötesinde doğrudan milletlerin iradesine ve ortak tarihî geçmişe ve örf adetler bilincine dayanmaktadır. Bu kardeşlik ve toplumsal bilinç bireysel veya dönemsel durumlara bağlı kalmamalıdır. Karşılıklı süreklilik gösterecek güven ve kazan kazan modeli üzerinden her geçen gün daha da geliştirilerek ve kararlılıkla devam etmelidir.
Bölgenin üzerine oynanan oyunların aktörlerini biliyoruz. Böl, parçala, yönet projesi olan büyük Orta Doğu projesinin saikleri bu coğrafyada güçlenen Türkiye ve Azerbaycan’ı istemiyor. Bu nedenle birçok operasyonu çekiyorlar. Tüm bu kötü niyete rağmen iki ülkenin kardeşliği milletlerin ve yöneticilerin sağduyusu ile korunuyor. Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve İlham Aliyev’in bu konudaki birleştirici tutumu, önyargıdan ve polemikten uzak tavrı birçok ülkeye örnek oluyor. Şanlı Azerbaycan’ın bize, bizim onlara olan ihtiyacımızdan çok tarihsel sürecin getirdiği kardeşliğe ihtiyacımız olduğunu anlamamız ve ona göre davranmamız gerekiyor. Unutmayalım: Su uyur, düşman uyumaz!..